Serkan, Bey
Geçtiğimiz yaz ilk kez İstanbul dışında ege’nin şirin bir kasabasında yazın bu işi yaptım. Ama öncesinde zaten bu benim yaptığım bir iş olup bu konsept’te oldukça tecrübeliydim. Kaldı ki vitamin bar dışında zaten tarım sektörünün meyve sebze kolunda (perakende ağırlıklı olmak üzere toptan satış dahil) 20 yıllık mesleki geçmişe sahibim.
Ege bölgesine gidişim tamamen tesadüf oldu İstanbul’da yer arayışları içerisinde iken, rüzgar beni bir şekilde ege bölgesine attı. Ben bu duruma tamamen kısmet diyorum. Kısmetim olmasa belki oraya gidemeyecektim.
Gittiğim şirin ege kasabasında daha önce bu vitamin bar işini kimse yapmamıştı. Bir organizasyonun bir parçası olarak gittiğim yerde stand açmam garanti olup, kirayı ise hemen, hemen, İstanbul’da belirlemiştik. Yeri görmeden İstanbul’da anlaşma yapmanın hata olduğunu vardığım kasabada organizasyon için ayrılmış olan yeri gördüğümde anladım. Organizasyon için ayrılmış olan alanda iş yapamayacağım kanısına varıp ekipten ayrılma isteğim kasabada tek başıma kalmama neden oldu. Sağdan soldan borç edilen paralar ile geldiğim tatil kasabasında geriye dönüşü de kendime yediremedim doğrusu.
Ama çok büyük ve riskli bir karar da almam gerekiyordu. Sağdan soldan aldığım para’nın %70 bölümünü tatil kasabasına kadar yolda iç etmiştim bile. Yani harcamıştım. Dediğim gibi, çok büyük ve riskli bir karar almam gerekiyordu. Daha önce gittiğim yerde bu iş yapılmamış, sahi tutsaydı niye birileri yapmış olmasın ki? Ya tutmazsa? Ve bunun gibi onlarca soru İşareti adeta beynimi kemiriyordu. Kolay değil elbet. Geriye de dönemiyorsunuz.
Bölge’nin en iyi noktalarından birinde stand kiralamak bölge’nin mafyası ile yüz göz olmak demek. İstanbul’da çeşitli takımlarda top koşturan futbolcu arkadaşlarımı devreye koymama rağmen istediğim noktada stand alamadım. Kaldı ki göz koyduğum noktada stand kiralamak için hatırı sayılır bir rakam kira ödemesi yapmak gerekiyordu. Yer kirası için İstanbul’u arayacak ve ne yapıp edip, para temin edecektim stand kirası için. Bu arada yapacağım işin kirayı karşılayıp karşılamayacağını düşünmüyordum bile. Ya batacak ya da en kötü ihtimalle buradan kafa, kafaya çıkıp İstanbul’a dönecektim. Sadece bunu düşünüyordum artık.
Araya onca insan koymama rağmen istediğim noktada yer edinemedim. Buraya geleli ise yaklaşık 10-15 gün olmuş ve hala cepten harcamaya devam ediyorum. Buna mı yanayım bir yer bulamamaya mı? Kafam o kadar karışık ki, ama asla İstanbul’a geri dönmeyi düşünmüyorum. Arada bütün ege kıyıları dahil, Antalya, Alanya ya kadar da yer araştırıyorum. Dedim ya geri dönmek yok.
Umudumu tam kaybettiğim bir sabah kalkıp yer arayışına girdim. Kısmet ya bir yerde yer buldum. Sadece yer bulmak yetmiyor. Bu iş için olmazsa olmazlardan biri olan soğutucu sorunumu da yer kiraladığım yerde otomatikman çözmüş oldum. Normalde sırf soğutmayı sağlamak için dahi 500- 1000 lira malzeme yatırımı yapmak gerekiyor. bu arada tarih 12 temmuz olmuş, normalde 70-80 gün olan sezon 45 güne kadar düşmüş.
Stand açtığım ilk günden yaklaşık bir hafta ve 10 gün sonrasına kadar bile sezon başlamadı. Ama en azından günlük masrafları karşılamıyor olsa bile çalışıyor olmak güzeldi. Artık buna seviniyordum.
Gittiğim bölgede narenciye yetişmiyor olması dezavantaj tabi, şükür verilmiş sadakam var bir esnaf ağabeyimiz sezonda portakal stok yapmış buzhanede. Diğer meyveleri ise bir şekilde tedarik edebiliyordum Aynı iş yerinden. Çok lüks meyveler ise 250 km uzaktan sipariş ile geliyordu bana. Ama yinede kendimi kurtarabilmiş değildim. Günler geçtikçe çeşitli satış stratejileri geliştiriyor fiyatları aşağı çekiyorum sürümü arttırmak için. Keza sezon rayına otururken bile istediğim ciro oranını yakalamış değildim.
Bu arada gazetede gördüğüm bir haber ile bölgesel bir içeceği keşfetmem sezonda kurtulmamı sağlayacaktı. Bölgede ilk ve tek olmanın avantajına rağmen sırf mevsimlik meyveler ile kesinlikle bölgeden batık bir şekilde ayrılacaktım. Zira yerli turistler bu konsept’ı kaldıramıyor çok az sayıda gelen yabancı turistin alışverişi normal satışımın %5’e bile denk gelmiyordu.
Tüm bu zaman diliminde arabada yatıp kalkmasam ve 2-3 günde bir denize girip keyif çatsaydım. İnanın bölgeden birde borçlu ayrılacaktım. İlk başta da değindiğim gibi, kısmetim oradaymış ve yolum oraya düştü, elbette ki tüm bu süreçte geçmiş iş deneyimim, Pazar analizi yapabilmem ve anlık strateji geliştirip uygulayabilme yanında birde kendimden fedakarlık yapmakla o sezon için kendimi kurtarabildim.
Elbette ki, orada depolanmış portakal, soğutuculu yer bulma, yöresel içeceği tesadüfen gazetede görmek (her ne kadar üstüne kendim gitmiş olsam dahi) bir sabah mucizevi bir şekilde (tam umudunu kaybetmişken) yer temin etmek takdiri ilahi diye düşünüyorum. Bir kapı kapanırsa bir başka kapı açılır misali.
Birde olmazsa olmazlar, işten mutlaka anlamanız gerekiyor zira her portakaldan su çıkmaz. Bu arada ne iş yaparsanız yapın ticari gerilla taktiğini iyi bir şekilde uygulamasını bilmeniz şart. Ve ayrıca çok iyi bir esnaf olma yanında ayrıca iyi derecede konuşma ve müşteri ile diyalog kurma yeteneğine sahip olmanız gerek. Tüm bunlara ilaveten çok iyi bir ticari
Cesarete sahip olmalısınız. Ayrıca ne iş yaparsanız yapın mutlaka kendinizden feragat etmeyi de göze alabilmelisiniz.
Sonuç ne kazandığıma gelince? Evela, böyle bir işe giriştiğinizde kazancınızın % 60-70 ‘ni kira olarak ödemeyi kabul edeceksiniz. Bu birinci kural yukarda da birkaç yerde ifade ettiğim gibi kendinizden fedekarlık etmeyi göze alabilmeli ve işinize de bu mental ile yaklaşmalı ve işinize sahip çıkacaksınız. Öyle kısa dönemde büyük paralarda beklemeyeceksiniz. Bir aylık kazancınız asgari ücretin bir misli olduğunda şükretmesini bileceksiniz. İki ay boyunca günde 3-4 saat (ki bu uyduğumuz zamanın çoğu sabaha karşı saat 05 ila 09 arasıdır. Sabah saat 9 dan sonra isteseniz de yatamazsınız. Sıcaklar bırakmaz) uyku ile yetinmeyi göze alabiliyorsanız. Bu iş sizin için biçilmiş kaftandır.
Ama ben her şeye rağmen, sezonluk iş yapma yerine daimi bir iş yapma taraftarıyım. Öbür türlü kazandığınızı ikinci bir iş bulana kadar kat be kat fazlası ile harcamış oluyorsunuz. Bu konsept ile ilgili bir iş ortaklığı teklifi yakın zaman içinde bu site başta olmak üzere bir çok yerde yayınlamayı düşünüyorum.
Bu arada hemen para kazandıracak bir iş arayışı içinde bizim dışımızda milyonlarca kişi olduğunu çok iyi biliyorum. Ben gibi işsiz kişiler başta olmak üzere Allah herkesin yardımcısı olsun. Bu zamanda bırakın para kazanmayı, yaşamı idame etmek bile büyük bir uğraş ve mücadele.
25 yıldır çalışıyor