Olumsuz olan durum nedir?
Neden bugun ihracatta sikinti yasiyoruz?
Yakin gelecekte neler degisecek, neyi beklemeliyiz?
Olumsuz olan durum, arkadaslar, Rusya hukumetinin 2001 yilindan bu yana planli olarak gumruklerde yaptigi uygulamalardir, kisitlamalardir, surekli olarak gumruk vergilerinin yukselmesidir, ki bu uygulamalarin devami olacaktir, ve zaten gunumuzde gumruklerde yasadigimiz sikintilar ilerde daha da buyuyecegi bir gercegidir ki bu durum er yada gec bavul ticaretinin kaldirilacagi anlamina gelir. Rusya bu tur gumruk uygulamalari, kendi acisindan hakli olarak, Rusyada uretim yapan firmalari korumak, kucuk ve orta olcekli isletmeleri gelistirmek, ulkeye giren ithal malin kacak girisini engellemek ve gumruk vergi gelirlerinin artirilmasi amacini tasidigi icin mucadele veriyor ve Rusya kacak urunler nedeni ile yasadigi gumruk kaybinin 650 milyar ruble, yani 26 milyar dolar oldugunu belirtiyor.
Dolayisiyla ihracatini yaptigimiz urunler Rusya gumrugunde zaman zaman, siki denetim altina alinabiliyor, anlasma geregi 3 gunde tamamlanmasi gereken gumruk islemleri 15-20, bazen 40 gune kadar uzayabiliyor, (2008-2009 da yasanan gumruk krizleri)ve gumruk vergilerinin planli olarak surekli artmasi da, urunu pazarlamamizdaki olumsuz olan, ve bugunku yasadimiz sikintilarin genelidir.
Bu durum gunceldir, ve yukarda belirtigimiz gibi bunun neticesi bavul ticaretinin kaldirilmasi ile sonuclanacaktir, Rusyanin bu yondeki programini ve ekonomik acidan buyume hizini dikkate alacak olursak, Rusya ile olan bavul-kargo ticaretimizde, onumuzdeki bir kac yil icerigiyle daha zor gunleri beklememiz gerektigi acikca ortadadir, onumuzdeki bu donem sikintilarin buyudugu, ihracatimizdaki olumsuz etkilerin cogaldigi, netice olarak da Rusyaya agirlikli calisan Turkiye tekstil sektorunun istihdam ve kar marjinin daha da asagi dusecegi bir donem olarak gorebiliriz.
Simdi gelin bugunun bir degerlendirmesini yapalim,
hazir giyim ve konfeksiyon alaninda Rusya pazarindan Turkiye olarak elde ettigimiz toplam pay orani % 2.7 dir (resmi kayitlara gore), Cin in payi %54, AB ulkelerinin payi %36.9 dur. Hemen aklimiza soyle bir soru geliyor, Turkiye DUNYA TEKSTIL SEKTORUNUN DEVI iken, nerede yanlis yapilmis ki bu duruma dusmusuz, bu durum bu sekilde devam ederse yarin neler olacak, daha neler ile karsilasacagiz? Bunun bir cozum yolu, cikis yolu varsa bunu hep beraber analize edelim, tartisalim, arkadaslar.
Arkadaslar, istedigimiz, gonlumuz, ozellikle de Rusyaya urun ihrac eden, bu pazara onem veren Turk uretici ve iharacatci firmalarimizin simdiden bu yonde tedbirlerini almalaridir ki, bu tedbirler firmalarin Rusya pazarindaki geleceklerindeki durumu icin onemli ve faydali bir yatirim olacaktir. Yoksa bilirsiniz, baskalari altini alir, uskudari gecer, isteriz ki Turk toplumu, imalatcisiyla, ihracatcisiyla, isadamiyla Rusyadaki acigi iyi sekilde degerlendire bilsin, baskalari girmeden biz girelim, kor olsun, topal olsun, yeterki bizim olsun, bu felsefeyle hareket edelim ki, bundan Turk toplumu kazansin, hepimiz kazanalim.
Bilirsiniz, Rusya hazir giyim, konveksiyon, tekstil urunleri acisindan dunyanin kayda deger bir pazaridir ki bunu bu sekilde de yorumlaya biliriz, Rusyanin resmi istatistiklere gore Eurostat, BM (Comtrade) yillik ihtiyac oldugu ve ithal ettigi sadece hazir mal ve konveksiyon alanindaki rakam 6.3 milyar dolardir. Bu durum boyleyken, Turk toplumu da imalatcisi, ihracatcisi olsun yillardir elde etmis oldugu tecrubesini , olanaklarini kullanarak dogru yonde kurs tutarak ilerlerse, kazancli cikar, Rusyadaki olanaklardan da iyice yararlanmis ve gelecege yonelik cok guzel bir yatirim yapmis olur dusuncesindeyim.
Arkadaslar, yukarida belirtigim gibi Rusya pazarinin buyuk payini elde eden ulke Cin, AB ulkeleri, simdi yaptigimiz analizlerde yanilmamak icin Rusya ile ticaret yapan bu ulkelerin avantaj ve dezavantajlarin bilmemizde yarar var. Kisaca ozeti soyle, Cinin hedef aldigi kitle Rusyadaki alim gucu dusuk seviyede olan kitle, AB nin hedefi de bunun tersi ki bilirsiniz AB ulkelerinin oran payinin %37 lere varmasi, Rusyadaki hayat seviyesinin ve alim gucunun yukseldigi ve Ruslarin kaliteli mala yonelik bir kayma yasadigi anlami da tasir. Peki bu durumda bizim hedefimiz ne olmali, neler yapmaliyiz? Bizim hedefimiz de her iki kitleye mal suna bilmek olmali, ve bunu da kanuni ve kurallar geregi, risk etmeden yapmaliyiz ki yaptigimiz isin devami olsun. Bilirsiniz Cinde iscilik masraflari dunyanin en dusuk seviyelerinde ki bu da Cine rekabet acisindan buyuk avantajlar veriyor, bizim bugunku sartlarda (gumruk sorunlari yasadigimiz donem) Cin ve AB ulkeriyle rekabet gucumuzu arttirmak icin yatirim ve imalatimizin bir kismini Rusyada yapmamiz sart gibi gormekteyim, cunku o zaman su avantajlara sahip olacagiz:
1- HAZIR MAL URETIMINDE MALIYETLERIMIZ DUSECEK bunlar zaten sikinti cektigimiz kargo ve gumruk vergileridir ki bunlar da malimizi pazarlamadaki en buyuk engellerden biridir.
2- Iscilik masraflari dusecek, Rusya hafif sanayindeki iscilik ucretleri halen baya geridir.
3- Rusyada uretim yaparak, Rus hukumetinin imalata yonelik uyguladigi tum programlardan tamamiyla yararlanmak, bilirsiniz Rusya acigini kapatmak icin ureticilere yonelik bir takim destek amacli programlar uygulamakta.
4- Bu sene olusan 3 ulke gumruk birliginden yararlanmak, bilirsiniz bu yil Rusya, Belarus ve Kazakistan arasinda gumruk birligi olusuldu, ve su an birbirlerine karsi gumruk kapilarini asmis durumdalar, Rusyada uretilen urunlerin bu ulkelere gumruk vergisiz sokma ve pazarlama olanagi olacak, ve bu birlige bugunlerde Ukrayna, Kirgizistan gibi ulkelerin girmesi anlasma surecinde.
Bu saydiklarimdan baska da bir suru avantajlar vardir, en onemlisi de arkadaslar, bugunlerde rusvete karsi buyuk kampanya baslatan ve yeni yapilanmaya dogru giden Rusyada artik kanuni ve kurallar geregi is yapmak her acidan mantiklidir.
Kanunlari ve kurallari bilmemiz sart, bilmedigimiz konulari arastimamiz, tartismamiz da sart, yoksa biz cahil bir millet degliz ki, bunlari yapmadan, boyle potansiyeli buyuk bir pazarin disinda kalalim. Simdi Rusyada imalat olanagindaki bir durum, Rus kanunu diyor ki, "eger Rusya imalat firmasi imal etmis oldugu HAZIR MALIN en az yuzde 30 unu Rusyada uretir ise, kalan yuzde 70 olan urunun ithal durumunda bu kisim gumruk vergisini gecerken, ozel vergiye tabii olur",
bu hal malina gore degisir, fakat genel olarak bugun sartlarinda cok caziptir.
Gelin bu konunun ustunde duralim, konusalim, daha da detayli degerlendirme yapalim, baska konulari ekliyelim, analiz yapalim, bakalim nereye getirecek...
Saygilarla, Eldar
stroygrad@bk.ru