Selamlar,
e-kitap projelerinin ülkemizde ilerlemesinin önümde bir takım engeller vardır. Bunların en önemlisi de yayınevleridir. Yayınevlerini bu işe razı etmek gerçekten büyük sıkıntı. Bunun da ötesinde birçok yayınevi e-kitap'ın kitap kültürünün sonu olduğunu düşünür. Yani insanların "kitap kokusu" tabir ettikleri o bağın, e-kitaplar ile kopacağını, globalleşme ve ileri teknolojinin hayatımızdaki bir güzelliği daha ortadan kaldırdıklarını düşünürler.
Çoğu yayınevi sahibi, aynı zamanda ciddi birer kitap severdir. Yine önemli bir kısmı da internet çağı öncesi mesleğe başlamışlardır. İş hayatları ile sosyal yaşamları neredeyse iç içedir. Bu nedenle kontrolleri dışında teknolojik bir unsurun hayatlarına girmesini kolay kolay kabul etmezler. Elbette açık fikirli ve ikinci, üçüncü nesil tarafından işletilenler de vardır. Fakat algıyı değiştirmek gerçekten zor.
İkinci unsur ise bu işin ekonomisi. Okumaya değer demeyeceğim, popüler hiçbir yazar kitap başına USD 0.99'dan kendi payına düşecek olan rakama razı olmaz. Sizin işletme maliyetleriniz de düşündüğünüzden fazla olacaktır.
Kitabevini aradan çıkardığınız için bu yazarların basılı kitap satışından elde edecekleri geliri de garanti etmek zorundasınız. Bu işleri şu anda yayınevleri yapıyor. Yani ciddi bir sözleşme takibi ve yazar-yayınevi ilişkisi var. Bunu kırmadan istediğiniz hacme ulaşmak imkansız. Bu da sizin ciddi bir ilk yatırım maliyetine katlanmanız anlamına geliyor. Bir kısım yazar için madden, manen çok önemli olan imza günlerini de hesaba katmak gerekli. Basılı kitap yoksa, yayınevi ortamı vs. de yok. Ancak fuarlar ve özel organizasyonlar olacak ki bunu da yurt çapında sizin düzenlemeniz gerekli.
Bir diğer unsur da teknik zorluklar. Bir kitabı alan kişi, arkadaşlarıyla paylaşırsa ne olacak? Yani bir şifreleme algoritması gerekli ki hacker'lar için yeni bir uğraş kapısı demek. Ayrıca e-kitap okunacak tüm platformlar için (ipad, android, windows X, popüler linux türevleri vs.) uygulama üretmeniz gerekmekte ve sürekli desteğini sağlamakla yükümlüsünüz. Bunun operasyonel maliyetini hesaplamak dahi oldukça güç. Yani sadece web sitesini düşünmeyin, bu kitapların okunacağı tüm platformlar için uygulama yazmak ve dağıtmak zorundasınız. Şifreleme de apayrı bir uzmanlık konusu ki kredi kartı algoritması gibi bir çalışmadan bahsediyoruz.
Son olarak okuyucu alışkanlıkları geliyor ki bu da ayrı bir zorluk. Evimizdeki seyretmediğimiz VCD/DVD'leri, tozunu dahi almadan öylece duran kitaplarımızı düşünün. Okumayız, izlemeyiz, dinlemeyiz ama kimseye de vermeyiz. e-kitap çoğu insan için çok güçlü olan "sahip olma" güdüsünü tam anlamıyla tatmin edemez. Bunu aşmış olan kitle ise maalesef çoğunluğu oluşturmuyor.
Kitapçılar, buralardaki istihdam, dağıtım kanalları ise apayrı bir konu.
Şahsi kanaatim bu işe paydaş olan herkesin kendince haklı olduğu. Yani kimseyi yargılıyor değilim. Bununla birlikte hayatın ilerleyişi ve gidişat dijital kültürün her zorluğu aşıp hayatımıza ister istemez söz sahibi olacağı. Diğer yandan ağaç kesmeden yapılacak her üretimin desteklenmesi gerektiğine de (elbette total kaynak kullanımı ve sarfiyatı hesaplanarak) inanıyorum.
Eğer e-kitap projeleri bahsettiğim anlamda var olacaksa, bu ancak yayınevlerinin bu işin yöneticisi olması ile mümkün olur. Yani hangi kitabı basacaklarına ve hangilerini ne zaman e-kitap olarak yayınlayacaklarına karar verebilecekleri ve kontrol edebilecekleri şartlar oluşursa, şu an Idefix gibi dağıtıcıların yaptığı e-kitap çalışmalarını kullanarak dönüşümü gerçekleştirebilirler.
Büyük oyuncu olarak sizin bu işin bir parçası olabilmeniz, ancak teknoloji ile mümkün olur. Yani eğer kripto yazılımları, web hizmetleri ve multi-platform güvenli uygulamalarınızla ilgili çalışmalarınızı şimdiden yapıp yayınevlerine ya da birliklerine giderseniz eminim zamanı geldiğinde tercih de edilebilirsiniz.
Başarılar dilerim.
en büyük kurnazlık dürüstlüktür.