SENET ISKONTO VE İŞTİRASI
Senet ıskontosu ile senet iştirası (satın alınması) birbirine çok benzeyen işlemlerdir.
Her ikisinde de, banka, kendisine devredilen senetlerin bedellerini belirli bir komisyon karşılığında vadesinden önce müşteriye ödemektedir.
Ancak, senet ıskontosu, sadece, kredi alanın bulunduğu yerde ödenecek olan senetler için yapıldığı halde, senet iştirası, ödeme yeri, şubenin bulunduğu yerden başka bir yerde olan senetlere ait bir işlemdir.
ISKONTO VE İŞTİRA İŞLEMLERİNİN İLKELERİ
Iskonto edilecek senetler en az iki imza taşımalıdır.
Banka yönetim kurulu üyeleri, denetçileri veya personelinin imzasını taşıyan senetler, kredi teminine yönelik olarak düzenlenmiş olabileceğinden, kabul edilmemelidir.
Senet vadesine en fazla 91 gün kalmış olmalıdır.
Senetlerdeki ciro işlemleri, birbirini takip eden, kayıtsız şartsız ve usulüne uygun yapılmış olmalıdır.
Iskonto edilen senetlere ilişkin olarak yeterli güvence alınmalıdır.
Senetler, mevcut bir ticari işlem nedeniyle düzenlenmiş olmalı ve hatır senedi niteliği taşımamalıdır.
HATIR SENETLERİ
Hatır senetlerinde borçlu ile alacaklı arasında hiçbir ticari ilişki yoktur.
Hatır senetleri, genellikle (500.000.000 TL., 300.000.000 TL. gibi) yuvarlak rakamlar üzerinden düzenlenir.
Hatır senetlerinde çapraz keşidelerle karşılaşılır. Yani senetlerde adı geçen kişiler hep aynıdır. Bir senette lehdar (alacaklı) olarak gözüken kişi, diğerinde keşideci (senedi düzenleyen=asıl borçlu), bir diğerinde ciranta (senedi ciroyla devreden) olarak gösterilir.
Hatır senetlerinin vadesi ve düzenlenme tarihleri aynı gün veya birbirine yakın günlerdir.
Borçlu ve alacaklının aynı soyadını taşıyan kişiler olması, senedin hatır senedi olma ihtimalini güçlendirir.
Senet üzerinde imzası olan şirketlerin faaliyet konusu birbirinden tamamen farklı ise, bu senetlerin hatır senedi olma ihtimali yüksektir.
“Protestosuz” veya “Masrafsız İade” gibi kayıtlar taşıyan senetler de genellikle hatır senedidir.
Doç. Dr. Mustafa ÇEKER
Çukurova Üniversitesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Ticaret Hukuku Anabilim Dalı
Öğretim Üyesi
Özel mesaj atarsanız daha hızlı iletişim kurabiliriz.