Şimdiye kadar birkaç defa belirttim.
Makroekonomik düzeyden mikroya geçemedik bir türlü diye.
“Efendim, yurt içi hasıla yükseliyormuş, ihracat patlamış, borsa tavan yapmış vs vs.”
Büyük ekonomi uzmanlarının –çok değerli istisnalar var tabii ki- büyük medyada, her nedense işçinin, memurun, köylünün, esnafın, emeklinin halinin ne olduğuna dair teğet bile geçmeyen, makro düzeye hapsedilmiş yorumlarından başka bir analize rastlamak ne mümkün.
Varsa yoksa sermayenin yapacağı kar.
Bunun içinde en öncelikli gereken “siyasi istikrar”.
Sıradan esnafın hali ile ilgili size küçük bir ayrıntı vermek istiyorum bu hafta.
Esnafın performansını, ferah düzeyini basitçe ölçmek için yapılması gereken analizlerden biridir “karşılıksız çıkan çek” konusu.
Önce rakamları aktarayım;
2002 yılında karşılıksız çıkan çek sayısı 742,968 adet.
Bir sonraki yıl ne olmuş?
Bir önceki yıla göre yüzde 11.9 artış ile 2003 yılında karşılıksız çıkan çek sayısı 831,302 adet olmuş.
Peki sonra?
2004 yılında da bir önceki yıla göre yüzde 7.5 artış ile karşılıksız çek sayısı 893,939 adet rakamına dayanmış.
Devam edelim;
2005 yılındaki karşılıksız çek sayısı bir hane daha artarak 1,006,557 adete ulaşmış.
(Karşılıksız çek konusuna bir hane daha eklediklerini, TL’den attıkları altı hane gibi kimseye duyurmadılar tabii.)
Yani?
Yani, bir önceki yıla göre yüzde 12.6 daha artmış.
Peki geçen yıl ne olmuş?
2006 yılındaki karşılıksız çek sayısı 1,144,740 adetlik rekor seviyeye ulaşmış.
Artış oranı nedir?
Bir önceki yıla göre yüzde 13.7.
Bu yıl gidişat nasıl?
2007 yılının ilk beş ayındaki karşılıksız çek sayısı 535,110 adet.
2006’nın ilk beş ayında bu rakam 411,266 adet idi.
Yani, geçen yılın ilk beş ayına göre yüzde 30 artış mevcut.
Bu rakamlar ülkemizde faaliyet gösteren tüm bankaların Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’na bildirdiği ve TCMB’nın açıklamış olduğu “resmi rakamlardır”.
Karşılıksız çek sayısı konusunda AKP hükümetini değerlendirelim;
2002 yılındaki karşılıksız çek sayısı 742 bin.
Bu yıl sonunda 1 milyon 300 bin rekoruna doğru gidiyor.
Son beş senede karşılıksız çek sayısı yüzde 75 oranında artış göstermiş.
AKP iktidarı döneminde karşılıksız çıkan çek sayısı beş yıl boyunca yıllık ortalamada yüzde 12 artmış. Rakamların nasıl istikrarlı bir şekilde arttığını görüyorsunuz ama bu istikrardan nedense kimse bahsetmiyor.
AKP’nin iktidara geldiği günden bu yana tam 4,411,648 adet çek karşılıksız çıkmış.
Bu rakamın 2,470,424 adeti sonradan bankalar tarafından ödenmiş.
Kalan 1,941,224 adet karşılıksız çıkan çek ödenmemiş durumda.
Başka bir bilgi daha vereyim;
2003 yılında 18,340 adet,
2004 yılında 70,672 adet,
2005 yılında 95,978 adet,
2006 yılında 67,875 adet
2007 yılı ilk beş ay ise 28,827 adet karşılıksız çek hakkında mahkemeler tarafından TCMB’na bildirim yapılıp, yasaklama kararı çıkarılmıştır.
Siz hiç “büyük medyada” bu konuyu ele alan bir haber ya da yoruma rastladınız mı?
Medya büyük olduğu için hep büyük haberlere yer vermekte (makroekonomi).
Bu yazdığım konu esnafı ilgilendiren küçük ve önemsiz bir detay (mikroekonomi).
Yazmaya, çizmeye gerek yok.
Son olarak kısaca vurgulamak istediğim konu şudur;
Özellikle KOBİ’leri (küçük ve orta büyüklükteki işletmeler) ayağa kaldırmadan ülke ekonomisini düzlüğe çıkarma imkanı yoktur. Bizimkiler makroekonomik parametreleri cilala**** bu işi kotarırız diye zannetmeye devam etsinler. Mikroya emek vermezseniz, makro sadece belli bir süre düzelmiş görünür o kadar. Ama sadece görünür.