Nitekim çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin "mikro" bazda çıkış yolları arayışı içine girdikleri görülüyor. İşte bu çıkış yollarından biri de, barter uygulamasına yönelmek…
Barter Nedir?
Barter çok yalın ve basit bir ifadeyle "takas" anlamına geliyor. Yani bir işletmenin, satın aldığı ürün ve hizmetin bedelini, yine bu işletmenin kendi ürettiği ürün ve hizmetle ödenmesi…
Daha teknik bir yaklaşımla, işletmelerin ihtiyaç duydukları ürün ve hizmetleri, hiçbir nakit ödeme yapmaksızın, oluşturulan bir ortak pazarda satın alabilmelerine ve karşılığında da kendi ürün ve hizmetlerini sunmalarına olanak sağlayan bir sistem.
Neden Barter?
Barter, geçmişten günümüze uzanan ticari hayatın gelişiminde bir ihtiyaçtan doğmuş. Bu ihtiyaç, zamanla sürekli değişmiş ve gelişmiş. Başlangıçta barter, stokların eritilmesinde ve atıl kapasitenin kullanılmasında başvurulan bir sistem olmuş. Zaman içinde de, rekabet gücünü artırma ve kriz yönetimini sağlama aracı haline gelmiş.
Aynı şekilde, nakitsizlikten ürün ve hizmetini satamayan işletmeler için de, “kurtarıcı” olmuş. Özellikle hükümetlerin ve merkez bankalarının sıkı para politikalarını uygulama ve enflasyonla mücadele dönemlerinde de barter sistemine başvurmak zorunluluk halini almış.
Çünkü ticari işletmelerin canlılığını sürdürebilmesi için, bir yandan ürün ve hizmet tedariki, bir yandan da mevcut tesislerini işletmesi ve stoklarını eritebilmesi için satış yapması gerekli. Hatta günümüzde paranın yüksek maliyetleri de, barter sistemini bir finansal araç haline getirmiş durumda. Dolayısıyla barter sistemini ortaya çıkaran nedenler şöyle sıralanabilir:
* İşletme için hammadde, malzeme ve diğer hizmet girdilerini kullanma zorunluluğu olduğu halde, nakit yokluğundan bunların satın alınamaması,
* İşletmenin çeşitli nedenlerle elinde bulunan veya kalan mamul stoklarını satmak istediği halde, nakit yokluğundan bunları satamaması,
* Ekonomik konjonktüre bağlı olarak nakit sıkışıklığının yaşanması,
* Sektörel olumsuzluklar nedeniyle iş yapma imkanlarının sınırlanması,
* İşletmenin satışlarını artırma ve dolayısıyla karlılığını yükseltme çabalarını engelleyen finansal unsurların bulunması.
Kaynak: Prof. Dr. Nevzat SAYGILIOĞLU, Para Dergisi