Gıdadan, kişisel bakıma, çikolatadan spora kadar birçok firma krizde büyümenin yollarını arıyor. Kimi yurtdışında kimi Türkiye'de büyümek için uygun zemin kolluyor. Firmaların ortak noktası ise franchise ile büyümek. Çünkü firmalara göre büyümenin sağlıklı anahtarı franchising.
Perşembe günü kapılarını açan Franchise Türkiye fuarı da bu trendin en iyi göstergesi oldu. Fuarda yerli yabancı toplam 100 firma "potansiyel" yatırımcılarla biraraya geldi. Firmalar Türkiye'nin dört bir yanından gelen girişimciler arasında franchise vereceği "mükemmel yatırımcısını" arıyor.
İşte birbirinden ilginç başarı hikayeleri ve büyüme potansiyelleri ile girişimcilerin dikkatini çekmeye çalışan firmalardan örnekler...
Zenginliğin yolunu turistten öğrendiler
Erzincanlı 8 kardeşin bir İstanbul'da bir pastane ile başlattığı girişim bugün bin 700 ürün gamı olan ve 10'dan fazla ülkeye ihracat gerçekleştiren Bind markasına dönüştü. Bind Çikolataları Yönetim Kurulu Başkanı Ali Binay, Bind çikolatalarının öyküsünü şöyle anlatıyor: "1960'lı yıllarda Erzincan'da yaşarken köyümüze gelen turistler bizlere çikolata verdiler. Çikolata ile ilk tanışmamız böyle oldu. Ancak Almanya'da yaşayan bir köylümüz elimizdekileri görünce: 'Onları nereden buldunuz, bunu ancak zenginler yer' dedi. Ondan sonra çikolata ve zenginlik kavramı bizde bütünleşti. 8 kardeşiz. Bir kısmımız yurt dışında okudu ve çikolatanın sırrını orada öğrendi."
İstanbul'da bir pastaneyle başlayan girişim macerasını çikolata üzerinde uzmanlaşarak tamamlayan Binay Kardeşler, franchisingle büyümek istiyor. Franchise'ı ise sağlıklı büyümenin temeli olarak gören Ali Binay, "Marketlere hiçbir zaman girmek istemedik. Şu anda 4'ü kendimizin olmak üzere 11 butik mağazamız var. Franchise ile büyümek istiyoruz" diyor. Ali Binay, Bind markası ile Türkiye'nin ilk çikolata butiğini kurduklarını firmanın şu anda yurtdışında 4, yurtiçinde ise 7 franchise işletmesi bulunduğunu söylüyor. Kısa zamanda Türkiye'nin tüm büyük illerinde Bind butikleri açmayı hedeflediklerini anlatan Binay, Franchise bedelinin bölgeye göre değiştiğini ancak mağazanın minimum 30-50 metrekare büyüklüğünde alışveriş merkezlerinde ya da ana caddeye sıfır olmasını talep ettiklerini belirtiyor.
Sampi'nin hedefi tüm dünyaya yayılmak
1989 yılından bu yana hizmet veren ve 2008 yılının ikinci yarısından itibaren yoluna Metro Şirketler Grubu ile devam eden Samsunlu Sampi Pide'nin hedefinde franchise ile tüm dünyaya yayılmak var. Sampi Pide Genel Müdür Yardımcısı Melih Başara şu anda 23 tane şubelerinin olduğunu ancak bu sayının Türkiye'de ve yurtdışında artmasını beklediklerini belirtiyor. Başara, "Almanya'da 100 dükkanlık master franchise anlaşması imzaladık. Avrupa'ya girmek istiyoruz. Hedef Almanya'dan tüm Avrupa'ya yayılmak" diyor. Üretimi de orada yapacaklarını anlatan Başara, "Çünkü AB'ye et göndermemize izin yok. Ondan sonra da doğuya doğru bir açılımımız olabilir. Arabistan'dan ciddi bir teklif aldık. Hedefimiz tüm dünyaya yayılmak olduğuna göre tüm teklfileri değerlendiriyoruz" diyor.
Sampi olarak kriz ortamında ellerini taşın altına koyduklarını da söyleyen Başara, "İlk 50 dükkandan 25 bin dolar franchise bedelini almayacağız. Bu da bizim yatırımcıya kriz desteğimiz olacak" diye konuşuyor.
60 bin euro yatırımla Türkiye'ye sabun hikayesi
Belçikalı kişisel bakım ürünleri mağazası The Soap Story'nin Türkiye'yi keşfetme hikayesi bir tesadüf eseri olmuş. İspanya'da tatilde olan bir arkadaşının The Soap Story mağazanın üzerindeki gördüğü "franchise veriyoruz" ilanını aramasının ardından iş bağlantısı kurduklarını anlatan markanın Türkiye distribütörü Aslıhan Polat, İlk mağazayı 2008 yılında Palladium'da açar. Ürünlerin gördüğü ilgi üzerine de franchise ile büyüme kararı aldıklarını anlatan Polat, "Ürünlerin tamamen doğal ve sabunların el yapımı olması büyük ilgi uyandırdı. Bizde franchise ile büyüme kararı aldık. Yakında internet üzerinden de satışa başlıyoruz" diyor. İsim hakkı içi 25 bin euro istediklerini ve mağazanın alışveriş merkezinde veya işlek caddede olabileceğini belirten Polat, anahtar teslim çalıştıklarını ve tüm Türkiye'ye franchise vermeyi hedeflediklerini söylüyor. Her şey dahil yatırımın bedeli 60 bin euro.
30 bin euroya çay-kahve evi
İzmirli Gönül kahvesi bir kahve ve çay evi konsepti.Türk kahvesi ve diğer Anadolu motifleri taşıyan kahve ve çay çeşitlerini müşterilerine sunuyor. Gönül Kahvesi Sahibi Yaman Yardımcı, "Şu anda İstanbul'da iki yerde bulunuyoruz. Türkiye genelinde 21 şubemiz var ancak İstanbul ayağını güçlendirmek istiyoruz" diyor. Forum İstanbul'da, Ağustos ayında açılacak olan 212 alışveriş merkezinde ve Pelikan Mall'da anlaşan Gönül Kahvesi'nin şube sayısı 2 yıl içinde 40 olacak. Gönül Kahvesi'nin isim hakkı 30 bin euro. En küçük metrekaredeki yatırımın bedeli ise 60 bin euro civarında.
Ev konforunda kayak keyfi için 90 bin euro
Dünyada 10 yıldır örnekleri bulunan yapay kayak pistlerini üretime sokan iki girişimci yaklaşık bir yıl önce 18 ay süren Ar-Ge çalışmalarından sonra Alpine Sport'u kurmuşlar. Tanesi 85 bin euro maliyete sahip makinenin patentini de almayı unutmamışlar. Yaklaşık üç ay önce hizmete giren Indoor Outdoor Ski Center, şirketin ilk tesisi. Küresel ısınmanın etkisiyle kayak mevsiminin iki aya inmesi nedeniyle pistlere olan ilgi canlı olduğu söyleyen Suat Tüner, tesis için "Kayağı müşterimizin ayağınıza getirdik" diyor. Amaçları, kayak yapanların sayısını artırmak olduğunu ve alışveriş merkezlerinde yer almak istediklerini belirten Tüner, Franchise bedelinin 90 bin euro civarında olduğunu belirtiyor.
Sevda Yüzbaşıoğlu/Referans