12/08/2011 : 22:54:02
Selamlar,
son bordrolu işim Yazılım Projeleri Yöneticiliğiydi. Şimdi kendi projelerimi geliştiriyorum. Bununla birlikte mesleğin ilk yıllarında çoğu kişi gibi ben de eğitmenlik yaptım. Özel bir bilgisayar kursunun müdürlüğünü de yürüttüm bir süre. Dolayısıyla Milli Eğitim ile resmi düzeyde ilişkilerim oldu. Her ne kadar özel eğitim kurumları üvey evlat muamelesi görse de netice itibarıyla sicil amirimiz Milli Eğitim Bakanlığı olduğundan yasal olarak oraya bağlıydık.
Siz anladığım kadarıyla bu işi ilk etapta gayrı resmi olarak sürdürmek daha sonra işin yürüdüğünü görüp resmiyet kazandırmak niyetindesiniz. Çoğu kişinin yol ayrımı sizde de var: Resmen başlangıç yapmayıp baştan masraf yapmamak mı yoksa işi usulüne uygun yapıp daha ciddi güvenilir ve aynı zamanda görece riskli bir giriş yapmak mı... Ben izninizle kendimce ikisinin fayda zarar analizini yapmak isterim. Ama öncesinde durumun mali boyutunu kabaca çıkaralım:
- Firma kurulumu : 250 - 300 TL. Yaklaşık. Adres olarak evinizi gösterdiğinizi düşünüyoruz. Başlangıçta resmi ya da gayri resmi ofisi hesaba katmıyoruz.
- Aylık muhasebeci ücreti : 50 TL. Bu çok değişken olabilir. 25 TL de olur 100 TL de.
- Aylık SGK Primi : 300 TL. Bu sizin kendiniz için ödeyeceğiniz sosyal güvenlik pirimi. Bağkur yani.
- Stopaj : Aylık ev kiranızın %15 gibi bir değerdir. Ev kendinize ait ise (sizin adına tapulu) stopaj vermezsiniz. 500 TL kira verdiğinizi var sayarsak 75 TL aylık stopaj masrafınız olur. Bu durumda kira kontratı yine sizin adınıza olmalı. Aksi durumu ise muhasebecinize sorup netleştirmenizi öneririm.
- Telefon-kırtasiye vs. : 150 TL. Yine değişken olup 50 TL den aşağı düşmez. Çok da artacağını düşünmüyorum.
Her iki durumda da ulaşım ve yemek size kalmış. Ne kadar olacağını hesaplayıp iki kazançtan da düşmeniz gerekir.
Şimdi eğer resmen bu işi yaparsanız yapacağınız aylık masraf 600 TL civarıdır. Yani ders vererek ayda 1400 - 1400 TL kazanırsanız asgari ücretten hallice bir kazancınız olur. Buna mukabil eğer ayda 100 saat* ders verir ve bundan saat başına 25 TL kazanırsanız (bu değer 25 TL ile 250 TL/saat arası değişir. Verdiğiniz dersin içeriğine ve verdiğiniz kişilere göre değişir.) aylık 2500 TL brüt yapar ki resmen 1250 ila 1750 TL vergisi verilmiş sorunsuz kazancınız olur.
İşi resmen yapmazsanız kazancınız net olur. Vergi vermemiş olursunuz ve yaklaşık 2500 TL kazancınız olur.
Gayrı resmi yaparsanız;
1. Hiç bir evrak, ıvır zıvır derdiniz olmaz. Müşterilerinizle bir telefonla iletişim kurar istediğiniz gibi yönlendirirsiniz.
2. Asla vergi ödemez ve tüm kazancınızı cebe atarsınız.
3. İşiniz yürümezse herhangi bir şey yapmadan "kısmet değilmiş" der bırakırsınız.
4. Yapacağınız firma kurulum masraflarını yapmazsınız. Ayrıca her ay 500 TL gibi bir "aidattan" da keza sorumlu olmazsınız. Üç ay iş yapamazsanız 1500 TL bir ödeme yapmanız gerekir ki buna gerek kalmaz.
5. Buna karşılık fatura kesemezsiniz. Yani ısrarla ödediği ücrete karşılık fatura isteyen bir müşterinize başka bir yerden eşdeğer bir fatura bulmanız gerekir. Bu durumda KDV ve vergi için faturayı aldığını yere peşin ek ödeme yaparsınız.
6. Resmi bir kaydınız olmadığı için büyük işleri almakta zorlanabilirsiniz. Devletle de başınız belaya girebilir. Anlattığınızı anlamayan bir müşteri kusuru sizde bulup şikayet edebilir. Ya da paranızı vermeyen birine karşı hiçbir yaptırımınız olamaz. Ülkedeki kayıt dışı çalışanlardan biri olursunuz.
Resmen yaparsanız;
1. Sigortanız ödenmiş olur. Başınıza Allah muhafaza bir iş gelirse sağlık probleminiz görece olmaz. (Kız isterken de "oğlanın sigortalı kendi iş var" derler ;)
2. İş biraz büyürse küçük bir ofise geçip daha güvenilir bir hava verirsiniz. Kartvizitinizde sabit bir telefon olur ve belki bir ofis yardımcısı tutarsınız. Bu kişi aileden biri bile olabilir.
3. Resmen bu işi yapıyor olmak isteyen herkese fatura kesmeniz anlamına gelir ki en büyük müşterilerin şirketler olduğunu göreceksiniz. Şirketler de bir şey alırlarsa mutlaka bir fatura ister. O zaman hem işiniz hem de itibarınız büyür.
4. Firma olursanız kredi, kart, kosgeb desteği vs. gereken durumlarda şansınız sıradan birine göre çok daha fazla olur. Aksi durumda en azından kapıdan içeri girmekte bile sıkıntı yaşarsınız.
5. Ola ki ilerde şirketleşip işi büyütürsünüz "X. yıldan beri sizlerle" tarzı gerçeği yansıtan bir sloganınız olur.
6. Devletle bir sorununuz olmaz. Fakat her kazandığınız liraya ortak olur ve sizden ciddi bir pay alır. Alınteri ile çalışan diğer herkes gibi...
7. İşi resmi olarak yapmak ve bir takım sorumlulukların altına girmek, sizi daha keskin yapar. Kazanmak zorunda olduğunuz bir gelir ve bunun için yapılması gerekenler konusunda daha aktif olmanızı sağlar. Bence en büyük kazancınız bu olur ki eğer başarılı olursanız kazandığınız paradan ziyade kendinizle ilgili öğrendikleriniz sizin kendinizle ve geleceğinizle ilgili kararlarda, daha gerçekçi olmanızı sağlar. Firmanız olmazsa, ilk zorluk, ilk müşteri çatışması ezilmenize ve kızıp vazgeçmenize neden olabilir.
Bunlara elbette başka şeyler de eklenebilir. Benim önerim haftalık 10 saat derse çıktığınız anda resmiyeti ciddi olarak düşünün. Çünkü aylık 500-600 TL masrafın yarısı sizin SGK priminiz. Bu da boşa gidiyor denemez. SGK'yı konu dışı bırakırsak gireceğiniz risk aylık 250 TL gibi bir rakam. Elbette muhasebeciniz size kesin değerleri söyler. Ama bu civarda olacağını düşünüyorum.
Rakamlar, saatler, ders ücretleri, tanıdıklar, tanıdıkların sayıları, bazı sabit giderler vs. hepsi birer değişken. Bunları kendinize göre kurgularsanız ortaya çıkan rakamları da kendinizce değerlendirirseniz ne yapacağınızı da bulursunuz kanaatindeyim.
Her iki durumda da kazanç zarar tamamen size ait.
Selamlar,
