Merhaba,
Biz devlet olarak neredeyiz ve nereden başla**** neler yapmalıyız?
Devlet yönetindeki mükemmellik arayışında öncelikle sağlam temelli bir vizyona, misyona ve bu doğrultuda oluşturulmuş etkili bir yönetim felsefesine ihtiyaç vardır. İçinde olduğumuz girdaptan kurtuluşumuzun, kalite odaklı bir yönetim anlayışının devletin her kademesinde kurumsallaşmasına bağlı olduğunu düşünüyorum. Bu da kamu yönetimi anlayışı ve şeklinde kökten değişiklilikler yapılmasını öngörmektedir.
Kamu yönetiminde mükemmellik; vatandaşlarına güven veren, vatandaş menuniyetini arttırmak için büyük bir gayret içinde olan ve bu gayreti vatandaş tarafından kabul gören, vatandaşın geleceğine umutla bakmasını sağlayacak, daha az kaynakla daha çok ve çeşitli hizmetlerin sunulabildiği ortamları yaratan bir yönetim anlayışı ve sisteminin kamuda hakim olması demektir.
Mükemmelliğe gerçekten erişmiş kuruluşlar paydaşları için olağanüstü sonuçlar yaratma ve bunları sürdürme becerisine sahip kuruluşlardır. Olağanüstü sonuçlar elde etmek yeterince zordur ama imkansız değildir. Kusursuz bir mal üretmekle, kusursuz bir hizmet üretmek arasındaki temel fark, insanın maldaki kusuru affedebileceği ama hizmetteki kusuru hiçbir zaman unutmayacağıdır. İşte bu noktadan hareketle devletin mevcut yapı içindeki düzenleyici rolü, şirketlerden çok daha karmaşık ve zordur. Devletin sunduğu bütün hizmetlerde koşulsuz vatandaş memnuniyetini hedeflemelidir. Daha az kaynakla daha çok hizmet üretebilmeli ve bu hizmetinin karşılığında vatandaşlarından her geçen gün daha çok destek alabilmelidir. Her ne kadar bu durum ulaşılması oldukça zor bir tatmin seviyesini hedefliyor gibi gözükmesine rağmen, yaşam kalitesine giden yolda bütün devletler için zorunluluk halini almıştır.
Kamu Yönetiminde elde edilecek kalitenin toplum bazındaki algılanılışı “Kamuda Kalite” olarak olacaktır. Kamu bir ülkedeki en büyük şirkettir. Ne kadar kaliteli yönetilirse elindeki geniş ve sınırsız kaynağı o kadar etkili kullanır, vatandaşlarına daha iyi hizmet edecek araçları geliştirir, sosyo-ekonomik ve politik alt sistemlerdeki ahengi tesis ederek yaşam kalitesini arttırır.Dolayısıyla Kamuda toplam kalite, toplumda demokrasiyi kökleştirmek, seffaf ve vatandaş odaklı dinamik bir yönetim sistemi oluşturarak iş mükemmeliğini hedeflemek için etkili bir araçtır.
Dünya başdöndürücü bir teknolojik yenilenme ile karşı karşıyadır. Teknolojinin hızla değiştiği ve kendini yenilediği yeni ekonomik düzende artık büyük devlete ihtiyaç yoktur. Kamuda yaşandığı kabul edilen verimsizliğin temel sebeplerinden birisi, “hantallığın artması” olarak ifade edilebilir. Bir zamanlar yeterli gibi görülen işgücü, artık fazla gelmekte ve bu durum, verimliğinin önünde ciddi bir engel olarak durmaktadır. Genellikle verimsizlik bariz bir şekilde göze batmaktadır. Devletin rutin olarak yerine getirdiği vatandaşlara yönelik prosedürlerde ikili kayıt dönemleri başlamıştır. Hem elektronik ortam kullanılmaya çalışılmakta hem de klasik prosedürler terk edilememektedir. İşte verimsizliğe yol açan temel sebeplerden birisi budur. Söz konusu bürokrasi, vatandaş memnuniyetini de düşürücü bir etmen olarak karşımıza çıkmaktadır.
Dünyadaki küreselleşme ve bunun yarattığı etkiler vatandaşları hükümetleri ve kamu hizmetlerini daha çok sorgular hale getirmiştir. Özellikle bilgi teknolojilerinin yaygınlaşması ve medyanın daha çok insana ulaşması bu durumu artırıcı etmen olarak karşımıza çıkmaktadır. Küreselleşme ile ülkelerin ekonomileri birbirlerini daha çok etkiler hale gelmişlerdir. Devlet daha çok vatandaşa bizzat hizmeti veren pozisyonundan, bu hizmeti tanımlayan, geliştiren, standartlarını ortaya koyan ve kalitesini kontrol eden pozisyonuna yönelmek zorundadır.
Kamuda yaşanılan sıkıntılardan birisi de genel olarak bağlı birimlerde ve çalışanlarında görülmekte olan verimsizlik ve performans eksikliğidir. Performans değerlendirme, organizasyonel etkinliğin ölçülmesinde öncelikle ihtiyaç duyulan süreçlerin başında yer alır. Kurumsal beklentiler ile bireyin yetenek ve yeterliliklerinin birleştirilmesinde aracıdır. Bu görevi çalışanların bilgi, beceri ve yeteneklerini içeren çalışma davranışlarını değerlendirerek yerine getirir. Kamunun performans yönetim sisteminin yeniden ele alınmaya ve iyi örnekleri yaygınlaştırarak yeniden yapılandırılmaya ihtiyacı vardır. Gelişen durumlara göre standartlarının yenilenmeye, iş analizlerinin yeniden yapılmasına, bireysel performans ile kurumsal performansın entegrasyonuna ihtiyaç vardır.
Toplam kalite, kamunun içinde bulunduğu sıkıntılardan kurtulup, yarınlara güvenle bakan bir toplum yaratılabilmesi için iyi bir araçtır.
Bu doğrultuda gerçekleştirilebilecek faaliyet şu şekilde sıralanabilir:
1. Öncelikle siyasi otoritenin “Kaliteli bir yönetim” için adanmışlığını topluma açıklaması,
2. Kamuda yeniden yapılanma faaliyetlerini yönlendirecek toplumun değişik kesimlerinden katılımcıların olduğu bir yönlendirme takımının oluşturulması,
3. Halkın beklentilerini almaya yönelik genel bir memnuniyet araştırmasının yapılması ve sonuçlarının halka duyurulması,
4. Yapılan stratejik plan doğrultusunda öncelikli işlerin belirlenmesi, mevcut kurumlarla gerçekleştirilemeyecek yeniden yapılanmalar için tamamen yeni kurumların kurulması,
5. Devletin yaptığı faaliyetlere yönelik benchmarklarla desteklenen bir iş envanteri çalışması yapılması,(Devletin yapmaya devam edeceği veya devredeceği işlerin belirlenmesi, devletin denetiminde 3ncü sahıslar tarafından sunulacak hizmetlerin standartlarının belirlenmesi)
6. Kamudaki personel politikasının kıdem odaklı olmaktan kurtarılıp performans odaklı hale getirilmesi,
7. Merkezi yönetim- yerel yönetimler arasındaki otorite, yetki ve toplumsal sorumluluk ilişkilerinin yeniden düzenlenmesi,
8. Etkili bir performans yönetim sisteminin kurulması ( Mali+ kaynaklar+ beklentiler+ iş sonuçları) sonuçlarının denetlenmesi ve sorgulanması,
9. Etkili bir mali denetim sisteminin kurulması ve devlet harcamalarının kontrol edilmesi, bütün mali sistemin seffaf hale getirilmesi,
10. Her aşamada vatandaş memnuniyetinin ölçülmesi ve vatandaşın gelişmeler konusunda sürekli bilgilendirilmesi,
11. Elde edilen tecrübelerin kurumlararasında süratle paylaştırılması,
12. Geleceğine umutla bakan dinamik kamu düzenin sürekliliğini sağlayacak tedbirlerin alınması.
13. Eğitime ana-baba eğitimi ile başlanması ve bu konuda araçlar geliştirilmesi,
14. Devletin bütün faaliyetlerinde “kalite”nin hedeflenmesi ve hizmetlerin sürekli iyileştirilmesi
Güzel günlere,
Akın Arslan