H1N1 Virusu olarak da bilinen Domuz Gribi nedir?
Domuz Gribi (H1N1 Virusu) hayvanlar arasında grip salgınıyla ortaya cıkarak insanlara
gecen genel veya mevsimsel gribe benzer bir solunum yolu hastalııdır.
Dunyada bugune kadar tespit edilen vakaların buyuk bir counluu hafif vakalar olmakla
birlikte, bu hastalıa karflı sorumlu davranmalı ve virusun yayılmasını onlemek icin tum
tedbirleri almalıyız
Domuz Gribi dier viruslerden daha mı ciddidir?
Hayır. WHO (Dunya Salık Orgutu) bu yeni gribi aflaıdaki nedenlerle orta dereceli bir
salgın hastalık olarak sınıflandırmıfltır:
- Enfeksiyon, insanların buyuk bir counluunda hastaneye yatma veya ilac kullanma ihtiyacı
olmaksızın iyileflmektedir.
- Genel itibariyle, ceflitli ulkelerde ciddiyetin derecesi mevsimsel gribe benzer gorunmektedir.
- Bugune kadar, cou ulkede bulunan hastaneler dikkat gerektiren hastalarla bafla cıkmıfltır.
Domuz Gribinin belirtileri nelerdir?
Belirtiler mevsimsel gribe cok benzer. En yaygın belirtileri aflaıdaki gibidir:
- bafllangıcta yuksek atefl,
- aksırık ve rinore (burundan cok fazla miktarda sıvı akıntısı),
- genel bir rahatsızlık hissi,Domuz Gribi (H1N1) virusu nasıl yayılır?
Bu bir grip virusu olduundan, oksuruk, konuflma veya aksırma sonucu sıcrayan salya ve
burun sıvısı damlacıkları yolu ile havada yayılır. Solunum yolundan cıkan bu damlacıklar
ellerde, yuzeylerde veya havada birikir.
O nedenle, virusten etkilenmifl insanların sıcrattıkları bu solunum yolları salgılarının
damlacıklarına dokunduktan sonra gozlerimize, burnumuza veya azımıza bilincsizce
dokunursak virus bize de bulaflabilir.
Virusun kulucka suresi nedir?
Herhangi bir belirti hissedilmese dahi baflkalarına virus bulafltırıldıı sure zarfında WHO
(Dunya Salık Orgutu) domuz gribinin kulucka suresini bir gun ile en fazla bir hafta olarak
tespit etmifltir.
Bu belirtilere ifltah kaybı ve/veya ishal daVirus ne kadar sureyle bulaflıcıdır?
Virus, belirtiler gorulmeden bir gun oncesi itibariyle bulaflıcı olabilir ve 7 gune kadar bu
bulaflıcılık devam eder.
Grip virusu belirtilerinin ardından ilk uc gun en bulaflıcı olduu donemdir fakat 7 gune kadar
bulaflıcı olarak kalır. Bu nedenle, gribe yakalananlara virusun dierlerine bulaflmasını onlemeleri
icin evde kalmaları tavsiye edilir.
Virus vucuda nasıl girer?
Tokalaflma veya yanak yanaa opuflme suretiyle aız, burun ve gozlerden gir efllik edebilmektedir.Virus vucuttan nasıl cıkar?
Aız ve burun yoluyla cıkar ve ellerde yaflamına devam eder. O nedenle, ellerinizi iyice ve
sık sık yıkamak cok onemlidir.
Dıflarıdayken virus kapar mıyım?
Evet, eer virus kapmıfl insanlar arasındaysanız ve yakınınızda (1 metre) aksıran ve oksuren
birileri varsa kapabilirsiniz. Aranızdaki mesafe fazlaysa bu ihtimal dufler.
Ev hayvanları virus yayar mı?
HAYIR.
Bu virusu kapmaya neden olan en onemli etken nedir?
Virus dokulara (burun, aız ve goz sıvısına) tutunabildiinden ‘nem’ virusun yayılmasında en
onemli etkendir.
Alkollu jel kullanmak iyi bir fikir midir?
Evet, cunku virusu oldurur ve faaliyetini yok eder.
Virus havanın neresinde bulunur?
Virusu taflıyan biri ne zaman aksırsa veya oksurse, virus, nemli olmaları flartıyla kapı kolları,
para, kaıt veya belgeler gibi yumuflak yuzeylerde birikir. O nedenle, iyi bir el temizlii esastır.
Domuz Gribi (H1N1) virusu kapı kollarında veya duz yuzeylerde ne kadar yaflayabilir?
10 saat.
irusun yayılmasını nasıl onleyebilirim?
Virusun yayılmasını onlemek icin tum maazalara ve ifl merkezlerine gonderilen bilgi ve
tavsiyeleri takip etmek cok onemlidir. En onemli fley ise virusun gozlere, aza veya buruna
dokunmakla yayılabileceini bilmektir.
O nedenle, maazalarda ve ifl merkezlerine daıtılan bilgilerde belirtildii gibi yuzunuze,
gozlerinize, aız ve burnunuza ellerinizle dokunmamak hayati onem taflır.
Virusun yayılmasını onlemenin en etkili yollarının aflaıdaki hareketleri uygulamak olduunu
unutmayın:
- Aksırırken, oksururken veya konuflurken cıkan damlacıklar ellerde kalabilir, virus ellerde
birkac dakika (befl dakikadan az) hayatta kalabilir, o nedenle, ellerinizi yıkamak cok onemlidir.
- Ellerinizi sık sık yıkayın: Gunde 10 kez yıkamak onemli bir salık onlemidir (sizi virusu
yaymak veya kapmaktan korur)
- Virus, saatlerce hatta gunlerce yaflamını surdurebilecei yuzeylerde de (mobilyalar, kapı
kolları, eflyalar…) birikebilir. O nedenle, boyle yuzeylerin standart temizleme urunleri
kullanmak suretiyle cok daha sık temizlenmesi (her gun) cok onemlidir.
Bir kaıt mendile aksırın ve oksurun ve mendili derhal cope atın. Azınıza, burnunuza,
gozlerinize dokunmamaya calıflın. Aksırırken veya oksururken azınızı ve burnunuzu kapatmayı
unutmayın.
Yuzeyleri, kapı kollarını ve eflyaları standart temizleme urunleri kullanmak suretiyle daha
sık temizleyin, odaları ve etrafı daha sık havalandırın.
Opuflmekten ve yakın temastan kacının. Salya veya salgılarla temas etmifl olabilecek gozluk,
catal, bıcak gibi eflyaları paylaflmamayı unutmayın.
Salıklı bir yaflam tarzı benimseyin: Uykunuzu alın, salıklı gıdalar ile beslenin, fiziksel olarak
aktif bir yaflam surun, alkol ve sigaradan kacının.
ÖNLEM
Yuz maskesi kullanmak iyi bir fikir midir?
Faydası ve kullanıfllılıı sınırlı olup, uzmanlar pek de faydalı bulmazlar. Ancak taflıyıcıların
virusu yaymalarını onleyebilir.
Aynı hastalıa ikinci kez yakalanma olasılıı nedir?
Yuzde sıfır, cunku H1N1 virusune karflı baıflıklık kazanırsınız.
Dıflarıda egzersiz yapabilir miyim?
Evet, virusu acık havada kapma flansı daha dufluktur
III. NE YAPMALIYIM?
Herhangi bir belirti hissettiimde ne yapmalıyım?
Yeni H1N1 domuz gribi virusunun cou birkac belirti ve etkilerden ote gitmeyen hafif
vakalardır. Bu da, cou hastaların, gerekirse hastaneye yatmadan, salık uzmanlarının doru
bir flekilde gozetimiyle evde iyileflebilirler anlamına gelir.
Vakaların counda, kiflilerin salık uzmanlarının tavsiyelerini izlemek, atefl kesiciler ve
parasetamol gibi arı kesiciler almak ve bol bol sıvı icmek (su, meyve suyu vs) gibi bilinen
onlemleri almak suretiyle en baflta gorulen belirtileri 2-4 gun icinde yenmeye ve bu sayede
virusun yayılmasını onlemeye bafllamıfllardır. Temizlikle ilgili kurallara riayet etmek cok
onemlidir.
Hastaneye gitmeli miyim?
Belirtileri hisseden herkes hastaneye gidecek olursa salık merkezleri bu durumun ustesinden
gelemeyebilir ve gercekten ihtiyacı olanlara doru bakımı uygulayamaz halde kalabilirler.
Sonuc itibariyle, grip belirtilerini hissedenlerden;
Nefes almada zorluk cekenler,
Genelde viruse efllik eden belirtilerden farklı belirtiler hissedenler,
Aniden fenalaflanlar,
7 gunden beri hasta olup daha da kotuye gidenler,
Ayrıca; hamileler, kronik hastalıı olanlar, baıflıklıı dufluk olanlar (‹mmunosupresyon) vs.
gibi yuksek risk gruplarından birine dahil olup hafif belirtiler hissedenler gerekli salık
yetkililerinin verdii talimatlara uygun olarak olası en kısa zamanda salık merkezlerine
baflvurmalıdırlar
Kime cok daha fazla dikkat gerekir?
Yaflı ne olursa olsun;
Koroner hastaları (yuksek tansiyon haric),
Kronik solunum hastalıı olanlar,
‹lac tedavisi goren fleker hastaları,
Orta-ciddi bobrek yetmezlii olanlar
Orta veya ciddi derecede anemi veya hemoglobinopati gibi kan hastalıı olanlar,
Dalaı olmayanlar,
Kronik ileri hepatik hastalıı olanlar,
Ciddi noromuskuler hastalıı olanlar,
Baıflıklıı dufluk olanlar (‹mmunosupresyon) (HIV-AIDS veya organ nakli olup ilac kullanmak
nedeniyle baıflıklıı dufluk olanlar),
Morbid obezler (vucut kitle endeksi 40 veya uzeri) olanlar buyuk risk altındadırlar.
Yaflları 18’in altında olup asetilsalisilik asit (aspirin) ile uzun sure tedavi gorenler.
Hamilelik sırasında baıflıklık sisteminde duflufller gosteren annelerde bu nedenle gribe
yakalanma ve komplikasyon olasılıı artar.
Hamileyseniz uzulmeyin, risk dufluktur ve grip olan cou hamileler sadece hafif belirtiler
gostermifllerdir. Temizliinize cok dikkat edin ve verilen genel tavsiyelere uyun. Atefliniz
varsa, parasetamol (hamilelikte almak sakıncalı deildir) alarak en kısa zamanda duflurmek
onemli olup, derhal bir salık merkezine baflvurun.
Yeni viruse karflı bir aflı var mıdır?
Henuz yok fakat aflı ile ilgi calıflmalara devam edilmektedir ve bu yıl sona ermeden kullanımına
bafllanabilecektir. Daha once de kullanıma hazır olabilecei gibi, her aflıda olduu gibi etkisinden
emin olmak ve olası sorunları tespit etmek amacıyla deneyler yapılmaktadır.
Grip inesi ne yapar?
Grip inesi viruse yakalanmamızı onlemez fakat belli olcude bir korunma salar ve komplikasyon
riskini duflurur. Bu nedenle, aflı programları esasen bu komplikasyonlar acısından buyuk risk
taflıyanları hedeflemektedir.
Domuz gribi inesi olmalı mıyım?
Salık yetkilileri, ilgili aflının yapılacaı yuksek risk gruplarının bir listesini cıkarmıfllardır.
Grip inesi olmalı mıyım?
Son yıllarda grip inesi olmufl olanlar buna devam etmelidirler. Ancak, bu inelerin domuz
gribini onlemeyecei unutulmamalıdır, fakat gerekirse doru ilac tedavisinin seciminde
kolaylafltırıcı rolu vardır.
Mevsim gribine karflı yaptırdıım aflı beni bu viruse karflı korur mu?
Hayır, bunlar iki farklı virustur.
Belirtileri hissetmeden once viruse karflı ilac tedavisi faydalı olur mu?
Kesinlikle olmaz.
Domuz gribinin en iyi tedavi yolu nedir?
Cok sıvı almak (su, meyve suyu vs), parasetamol gibi atefl duflurucu ve arı kesiciler almak
ve virusu baflkalarına bulafltırmayı onlemek uzere tamamen iyileflinceye kadar salık
yetkililerinin onerilerini dikkate almak. Temizlie cok onem vermenin hayati onemi vardır.
Virusu kapan ve bunu yenen biri buna baıflıklık kazanır mı?
Evet.
IV. AfiI / ‹LAC TEDAV‹S‹
V. SEYAHAT
Seyahat etmek guvenli midir?
Aflaıda seyahatle ilgili bazı onerilerin listesi bulunmaktadır:
1. Belirtilerden herhangi birini hissediyorsanız seyahat etmeyin.
2. Kiflisel bakım ve temizliinize buyuk onem verin ve ellerinizi sık sık yıkayın. Yiyecek,
bardak, catal, bıcak, gozluk gibi eflyaları kimseyle beraber kullanmayın.
3. Aksırırken veya oksururken azınızı ve burnunuzu kaıt mendille kapatın ve derhal atın.
4. Azınıza, burnunuza, gozlerinize ellerinizi surmekten kacının
ismail karagülle
