· Beşinci disiplin Peter Senge
· Öğrenmeme hastalığı
· Birlikte yaşama kültürü
· Merkezi yönetim anlayışının ve yetki devrini gerçekleştirmemenin sonuçları
I.ÖĞRENMEME HASTALIKLARI
· Yönetim uzmanları, şirketlerin hastalıklarını teşhis etmediğini ve dolayısıyla bir türlü tedaviye geçilemediğini düşünüyor
· Olduğu gibi değil, görmek istediği gibi algılar. Böyle bir işletmenin patronuna şirkette sorunlar olduğunu söylemek boş bir çabadır.
· Sorunu görüp de görmeme
· Bilgileri paylaşmama, işletme içinde enformasyon ve bililer kişisel olarak saklandığı zaman, bu bilgilerin organizasyonun amaçlarının başarılmasına uzun vadede katkısı olmayacaktır. Yapılan işler pazara ilişkin bilgiler, teknik bilgiler, müşteriler hakkında notlar herkesin erişebileceği bir ortamda tutulmaz ve bilgi paylaşılmazsa organizasyon ileride zor durumda kalabilir. İşletmelerde her gün binlerce fırsat fark edilemediği için değerlendirilmeden kaybolup gitmektedir.
· İlişkilendirememe ; yapılan görüşme ve faaliyetlerin birbirleriyle ilişkilendirmek, çalışanlarla farklı senaryolar içinde, olayların arasındaki bağlantıları kuracak mekanizmalar göstermek. Yaptığımız eylemlerin ikinci ve üçüncü aşamadaki sonuçlarını göremediğimiz için kısa vadeli sonuçlara dönük eylemlere girişiriz. Eylemleri, görüşmeleri ve bilgileri ilişkilendirip büyük resmi göremediğimiz sürece, inanılmaz başarılar elde etme imkanı varken tesadüfi eylemler ve ilişkilendirilmemiş olaylar silsilesi içinde kalırız.
· Ders almama ; sorunu kabul etmeme, sorunu görüp de görmeme, b,lgiyi paylaşmama, ilişkilendirememe gibi öğrenme hastalıklarının tedavi edilmemesinden kaynaklanan bir de ders almama hastalığı. Sorun ortaya çıkmadan önce müdahale etmek ya da sorun üreten ortamın yapısını değiştirerek sorunların ürememesini sağlamak.
· Bilgi Üretilmesini Engelleme; ben bilirim sendromu eğer yönetici bilmiyorsa işletme için olumsuz sonuçlara yol açar ki genellikle yöneticinin her şeyi en iyi şekilde bilmesi mümkün değildir. Yöneticinin işinin her şeyi bilmek değil, amaçlara ulaşılmadı için insanların, kaynakların ve bilginin organize edilmesine fırsat yaratmak olduğunudur.
· Sorunlarla kişileri karşılaştırma; işletme içinde probleme yol açanlar bulunur, cezalandırılır bazen de işten atılır ve bu şekilde konu kapatılır. Esas olan problem ortaya çıkaran sebeplerin neler olduğudur ve bunun tekrarlanmasının nasıl engellenebileceğidir. Bu durumun herhangi bir ciddi başarı sonrasında karşılaşılan durumdan farkı yoktur. Kim başardı başaran ödüllendirilir ve konu kapanır. Başarıyı ortaya çılaran sebep ve makanizmalardan ziyade gözler başarının berraklaştığu kişide odaklanır. Halbuki başarıyı yaygınlaştırmak ve başarının tekrarlanmasın sağlayhabilmek için başarının arkasındaki sebepleri ve koşulları anlamak gereklidir.
· Mimariyi ve Sistemi Anlamamak;
· Geçmişin Başarılarına sığınma; öğrenmenin olmadığı bir ortamda başarı gecikir.
· Eğitimle Öğrenmemeyi Garantileme
ÖĞRENME NEDİR?
Bir deneyim ya da denemenin/bilginin sonucunda davranışlarda meydana gelen sürdürülebilir be kalıcı değişikliklerdir.
Yaratıcılığı öldürenler
· Daha önce denedik olmadı
· Çık zaman alır
· Çıl masraflı olur
· Yeni sistemler gerektirir
· Hiçbir zaman onaylanmaz
· Neden bana bir yazı ile bildir miyorsun
· O konuda bir makale yaz
· Bu taslak bir öneri
· Bunu burada yapamazsın, bizim tarzımız değil
· ……..Bey bunu beğenmez
· doğru olabilir ama
· şu anda zamanımız yok, çok meşgulüz
· belki sonra
· bütçede yok
ÖĞRENME SANATI yeni bir buluşun meydana gelmesine yardım etme sanatıdır.
Yaratıcılığı Geliştirenler
· başka düşünceler var mı?
· Bize uygun seçenekleri gözden geçirelim
· Daha başka hangi bilgileri alabiliriz
· Eğer olmazsa
· Nasıl geliştirebiliriz
· Başka kim katkıda bulunabilir
· Neden hep böyle yapıyoruz
· Düşünceni biraz daha açıklayabilir misin?
· Daha başka nasıl yapalım
· Demek istediğim öyle mi
· ……konusunda yardıma ihtiyacım var
· teşekkür ederim
· büyük fikir
II-BİRLİKTE YAŞAMA KÜLTÜRÜ
· Birlikte yaşama kültürü, karşısındakini önkoşulsuz ve önyargısız dinleyebilme, saygı duyma, sorulana ya da söylenene birlikte yaşamanın rutinleri olan selam verme ve hatır sorma gibi eylemleri de içermektedir.
· Birlikte yaşama kültürü, kişinin, etkileşim içinde olduğu insanları ve onların düşüncelerini süratli bir şekilde kafasında daha önce açılmış dosyalara kategorize ve klasifiya etmeden önce, anlamak ve öğrenmek için dinlemeyi ve soru sormayı içermektedir. Gerektiğinde , bu yeni bir şey diyerek, insanın kafasında yeti dosyalar açabilme yetisini de kapsamaktadır.
· İnsanların kendimizsen farklı düşünebileceklerini ve düşüncelerinin mutlaka yanlış olmak zorunda olmadığını kabul etmektir
· Aynı gemide giderken birbirimizle kavga etmenin ve birbirimizin kutusunu kazmanın gemiyi batıracağını bilmektir.
· Ortak başarı başarısızlıkların paylaşımı
· Ortaya çıkan ilk problemde kişileri suçlamak yerine , bir araya gelip problemin sebeplerini araştırmak, probleme ve çözüme benim katkım nedir diye sormaktır.
· Eleştirilere açık olmak ve bu eleştirileri gelişme ve değişim için fırsat olarak görmek ve kullanmaktır.
Kendini tanıyamayan insanların başkalarını tanıyabilme olasılığı oldukça azdır.
BASİTLİĞİ ARAYIN VE ONDAN ŞÜPHE EDİN
ÖĞRENME NASIL ÖĞRENİLİR
1. Meselenin bütün parçaları üzerinden çabukça birkaç kere geçin, ta ki hepsi birden bir tek tablo halinde kafanızda birleşsin
2. Hükmü sonraya bırakın. Aklınıza gelen ilk fikrin etkisi altında da kalmayın.
3. Meseleyi teşkil eden kısımların yerlerini değiştirin.
4. Eğer işin içinden bir türlü çıkamıyorsanız, yeni bir yaklaşma yolu deneyin. Meseleyi başka bir açıdan görmeye çalışın.
5. Sıkışıp kalmışsanız ileriye gidemiyorsanız, her şeyi olduğu gibi bırakın ve dinlenin
6. Meseleyi başkaları ile tartışın ve onların fikrini alın.
Öğrenmeyi Engelleyen Dört Şey
1. Dogmalar, peşin hükümler, batıl inançlar
2. Propaganda, düşünme tembelliğinden faydalanma
3. Hislere zincirinin halkalarının kopması, sonuna kadar gidip mantıki sonuçları kabul etmemek
DÜŞÜNCE KABİLİYETİNİ ÖLDÜREN EN BÜYÜK DÜŞMAN ALIŞKANLIKLARDIR
Başarıya adım adım…
En önemli 6 kelime:Evet ben hata yaptığımı kabul ediyorum
Aferin iyi bir iş yaptınız
Bu hususta düşünceleriniz nelerdir
Eğer izin verirseniz
Teşekkür ederim
Ben
Siz
III. MERKEZİ GÜÇ
Fanusta yaşayan bir yöneticiyle takım çalışması yapabilmek çoğu zaman imkansızdır. Yönetici yetkiye devretmediği için, daha önce kendiliğinden, içi ayna olan cam bir fanus içinde yaşamaya başlamıştır.
Unorganized manager çalışanlarının kabiliyetlerini geliştirmek, potansiyellerini ortaya çıkarmak için bu işlere zaman ayıramaz. Çoğu zaman hiçbir çalışanı, iş konusunda cesaretlendiremediği için de çevresindekilerden de girişimci ve istekli bir hareket gelmeyebilir.
DÜŞÜNCE KABİLİYETİ EGZERSİZLE GELİŞİR VE GENELLİKLE SANILDIĞININ AKSİNE İNSANLARIN OLGUNLUK ÇAĞLARINDA GENÇLİKLERİNDEN DAHA KUVVETLİDİR.