Yatırım Teşvik Belgesi Nedir?
Teşvik belgesi, yatırımın karakteristik değerlerini ihtiva eden, yatırımın bu değerler ve tespit edilen şartlara uygun olarak gerçekleştirilmesi halinde üzerinde kayıtlı destek unsurlarından istifade imkanı sağlayan, ülke ekonomisi için yararlı olduğu Hazine Müsteşarlığınca tespit edilen yatırımlar için düzenlenen bir belgedir.
Kimler Yatırım Teşvik Belgesi İçin Müracaat Edebilir.?
Teşvik belgesi düzenlenebilmesi için gerçek kişiler, adi ortaklıklar, sermaye şirketleri, kooperatifler, iş ortaklıkları, kamu kurum ve kuruluşları (genel ve özel bütçeli kurum ve kuruluşlar, il özel idareleri, belediyeler ve kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların sermaye bileşimindeki hisse oranları %50’yi geçen kurum ve kuruluşlar) ve kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler ve vakıflar ile yurt dışındaki yabancı şirketlerin Türkiye’deki şubeleri müracaat edebilir.
Kurulacak şirketler adına yapılacak teşvik belgesi talepleri dikkate alınmaz.
Hangi Yatırımlara Yatırım Teşvik Belgesi Düzenlenir. ?
Yatırımın, teşvik belgesine bağlanabilmesi için toplam sabit yatırım tutarının;
a) KOBİ’lerin yatırımlarında asgari 200 bin Yeni Türk Lirası, azami 2 milyon Yeni Türk Lirası,
b) Finansal kiralama şirketleri aracılığıyla gerçekteştirilecek yatırımlar için düzenlenen teşvik belgelerinde asgari 200 bin Yeni Türk Lirası,
c) Diğer yatırımlarda asgari 1 milyon Yeni Türk Lirası, olması gerekmektedir.
Yatırım Teşvik Belgesinin Sağladığı Faydalar Nelerdir.?
Teşvik belgesi kapsamında sağlanabilecek destek unsurlar şunlardır:
a)Gümrük Vergisi muafiyeti,
b)Katma Değer Vergisi istisnası,
c) Faiz desteği.
a) Gümrük Vergisi muafiyeti
* Teşvik belgesi kapsamındaki yatırım malları ile yeni model üretimine yönelik otomobil ve hafif ticari araç yatırımlarında yatırım dönemi içerisinde kalmak kaydıyla CKD aksam ve parçalarının ithali, yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı gereğince ödenmesi gereken Gümrük Vergisinden muaftır.
* Ayrıca, makine ve teçhizat bedelinin %5’ini geçmemek kaydıyla yedek parçaların ve binek araçları, otobüs, çekici (Euro normlarına uygun yeşil motoru haiz olanlar hariç), treyler (frigorifik olanlar hariç), mobilya, yat, motorbot, kamyon (off road-truck tipi ile karayoluna çıkması mümkün olmayan kaya tipi damperli kamyonlar hariç), transmikser, beton santrali, forklift, beton pompası, inşaat malzemeleri, porselenden ve seramikten mamul sofra ve mutfak eşyasının teşvik belgesi kapsamında ithal edilmesi halinde yürürlükteki İthal Rejimi Kararı’nda öngörülen oranlarda Gümrük Vergisi tahsil edilir.
* Ar-ge yatırımları dışındaki diğer yatırımlar için düzenlenen teşvik belgesi kapsamında ham madde, ara malı ve işletme malzemesi ithal edilemez.
Teşvik belgesi kapsamında, bölgesel ve sektörel kısıtlamalar gözönüne alınarak;
a)İthalat Rejimi Kararı uyarınca yayımlanan “Eski, Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Olarak İthal dilebilecek Maddelere İlişkin Tebliğ” hükümleri uyarınca ithali mümkün olan kullanılmış makine ve teçhizatın (karayolu nakil vasıtaları hariç),
b)İthalat Rejimi Kararı uyarınca ithaline izin verilen kullanılmış makine ve teçhizatın,
c)Kullanılmış komple tesisin, ithaline, proje bazında yapılacak değerlendirme sonucunda uygun görülmesi halinde izin verilebilir.
b) Katma Değer Vergisi istisnası
25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu gereğince, teşvik belgesi kapsamında yapılacak makine ve teçhizat ithal ve yerli teslimleri Katma Değer Vergisinden istisnadır.
c) Faiz desteği
* Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlar ile KOBİ’lerin yapacağı yatırımlar, ar-ge ve çevre konularında yapılacak yatırımların gerçekleştirilmesi için bankalardan (katılım bankaları dahil) kullanılacak en az 1 yıl vadeli yatırım kredileri ile ilgili olarak ödenecek faizin veya kar payının Yeni Türk Lirası cinsi kredilerde 5 puanı, döviz kredilerinde ise 2 puanı, Müsteşarlıkça da uygun görülmesi halinde azami ilk 4 yıl için ödenmek kaydıyla bütçe kaynaklarından karşılanabilir.
* Ar-ge konusunda yapılacak yatırımların gerçekleştirilmesi için, Müsteşarlıkça uygun görülen işletme malzemelerinin teminine yönelik olarak bankalardan kullanılacak en az 6 ay ve en çok 12 ay vadeli işletme kredileri ile ilgili olarak; Yeni Türk Lirası cinsi kredilerde ödenecek faizin veya kar payının 5 puanı, döviz kredilerinde ise 2 puanı bütçe kaynaklarından karşılanabilir.
* Proje bazında bütçe kaynaklarından karşılanabilecek azami yatırım kredisi faizi desteği miktarı, ar-ge ve çevre yatırımları için 300 bin Yeni Türk Lirasını, KOBİ yatırımları için 200 bin Yeni Türk Lirasını, kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlar için 1 milyon Yeni Türk Lirasını; ar-ge yatırımlarına yönelik işletme kredisi faizi desteği ise 100 bin Yeni Türk Lirasını geçemez.
* Finansal kiralama şirketleri aracılığıyla yapılacak yatırımlar ile kullanılmış makine ve teçhizat için faiz desteği öngörülemez. Aynı yatırım için faiz desteği uygulamasına yönelik olarak birden fazla aracı banka talepte bulunamaz.
* Kullanılan kredilerin faiz, kar payı veya ana paralarının firma tarafından itfa planlarında belirtilen sürelerde ilk defa geri ödenmemesi halinde, bu durum ilgili bankalar tarafından en kısa sürede Müsteşarlığa bildirilir ve takip eden dönemler için Müsteşarlıkça faiz desteği ödemeleri durdurulur. Yatırımcının kredi geri ödeme yükümlülüklerini yerine getirdiğinin bilahare ilgili bankaca Müsteşarlığa bildirilmesi halinde, bildirimi takip eden dönemler için faiz desteği ödemeleri başlangıçta öngörülen ödeme tarihlerinde herhangi bir uzatmaya gidilmeksizin tekrar başlatılır. Kredi geri ödemesine ait yükümlülüklerin aksamasının tekrarı haline faiz desteği ödemesine son verilir.
Destek unsurlarının uygulanması
Teşvik belgesinde öngörülen destek unsurlarının ilgili kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından uygulanması zorunludur.
EK-4 KALKINMADA ÖNCELİKLİ YÖRE KAPSAMINDAKİ İLLER
Adıyaman Çorum Kastamonu Siirt
Ağrı Diyarbakır Kilis Sinop
Aksaray Elazığ Kırıkkale Sivas
Amasya Erzincan Kırşehir Şanlıurfa
Ardahan Erzurum Malatya Şırnak
Artvin Giresun Mardin Tokat
Bartın Gümüşhane Muş Trabzon
Batman Hakkari Nevşehir Tunceli
Bayburt Iğdır Niğde Van
Bingöl . Maraş Ordu Yozgat
Bitlis Karabük Osmaniye Zonguldak
Çanakkale (Bozcaada ve Gökçeada ilçeleri) Karaman
Rize Çankırı Kars Samsun
YATIRIM TEŞVİK BELGESİ AÇISINDAN YATIRIM CİNSLERİ
Komple yeni yatırım: Mal ve hizmet üretimine yönelik olarak ana makine ve teçhizat
ile yardımcı tesisleri içeren, gerektiğinde arazi-arsa, bina-inşaat harcamalarını da ihtiva eden,
yatırımın yapılacağı yerde aynı üretim konusunda mevcut tesisi bulunmayan yatırımlardır.
Tevsi: Yeni bir yatırım hüviyeti taşımayan, genişleme yapıldıktan sonra mevcut tesis
ile alt yapı müşterekliği oluşturarak bir bütün teşkil eden, aynı işletmede aynı mal ve hizmetin
kapasitesini artırmaya yönelik yatırımlardır.
Modernizasyon: Gelişen teknoloji sonucunda verimlilik yönünden teknik ya da
üretim maliyetleri açısından iktisadi ömrünü tamamlamış olan mal ve hizmet üretimine
yönelik tesislerde, ana veya yardımcı makine ve teçhizatlara teknolojiye uygun parçaların
eklenmesi veya makinede mevcut bir aksamın gelişmiş bir modeli ile değiştirilmesini içeren
yatırımlardır.
Yenileme: Mal ve hizmet üretimine yönelik tesislerde, üretim hattında yer alan ana
makine ve teçhizat ve/veya yardımcı makine teçhizatların teknik ve/veya iktisadi ömrünü
tamamlamış olması sebebiyle yenileri ile değiştirilmesini içeren yatırımlardır.
Kalite Düzeltme: Mal ve hizmet üretimine yönelik tesislerin mevcut üretim
hatlarında elde edilen nihai ürünün doğrudan kalitesinin yükseltilmesine veya modelinin
değiştirilmesine yönelik olarak yapılacak yatırımlardır.
Darboğaz Giderme: Mal ve hizmet üretimine yönelik tesislere; mevcut üretim
hattında yer alan ana ya da yardımcı makine ve teçhizatların bir bölümünün kapasite
açısından ve işlevsel olarak üretim akışındaki diğer makine ve teçhizatlarla uyum içinde
olmadığı durumlarda yapılan, makine ve teçhizatların değiştirilmesi veya yeni makine ve
teçhizat ilave edilmesine yönelik, kurulu kapasiteden tam olarak yararlanmak amacıyla
yapılan yatırımlardır.
Tamamlama: Mal ve hizmet üretimine yönelik tesislerin mevcut üretim hattında ürün
cinsini değiştirmeden, yeni bir ürün oluşturmadan ve kapasite artışına yol açmadan eksik
kalmış makine ve teçhizat, bina-inşaat, mefruşat gibi kalemlerin tamamlanmasına yönelik
yatırımlardır.
Entegrasyon: Mal ve hizmet üreten tesislerin mevcut üretim hatlarında elde edilen
nihai ürüne bütünleyici nitelikte ara malı verecek ve/veya üretilmekte olan nihai ürünü ara
malı olarak kullanabilecek şekilde, mevcut tesise ileri ve/veya geriye doğru entegre olan,
yatırımın konusu ve projenin özelliği dikkate alınarak kaideten aynı il sınırları içinde veya
aynı yerde ve aynı tesis bünyesinde olan yatırımlardır.
Ürün Çeşitlendirmesi: Yeni bir yatırım hüviyeti taşımayan, mevcut tesis ile
altyapı müşterekliği olan, aynı işletmede mevcut makine ve teçhizata yapılacak ilave
yatırımla farklı bir nihai ürün elde edilmesine yönelik yatırımlardır.
EK-11 TEŞVİK BELGESİ DÜZENLENMESİ İÇİN ARANAN ŞARTLAR VE
DESTEKLENMEYEN YATIRIM KONULARI
A) TEŞVİK BELGESİ DÜZENLENMESİ İÇİN ARANAN ŞARTLAR
TARIM SEKTÖRÜ;
1- Hayvancılık yatırımları
a) Süt inekçiliği ve süt mamulleri üretimi başlangıç olmak kaydıyla, yem ünitesi ve/veya soğuk hava deposu ile entegre olması, süt inekçiliğinde asgari hayvan sayısı kalkınmada öncelikli yöre kapsamı illerde asgari 150 baş, diğer illerde 300 baş hayvan olması şartıyla,
b) Besicilik ve kesimhane başlangıç olmak üzere, soğuk hava deposu ve/veya yem ünitesi ve/veya et mamülleri üretimi ile entegre olması, büyükbaş hayvan besiciliğinde kalkınmada öncelikli yöre kapsamı illerde asgari 300 büyükbaş/dönem, diğer illerde 500 büyükbaş/dönem olması şartıyla,
c) Süt ve et yönlü küçükbaş besiciliklerde ise yukarıda belirtilen entegre şartının yerine getirilmesi ve 1000 küçükbaş/dönem yetiştiricilik olması kaydıyla,
d) Damızlık büyükbaş, küçükbaş hayvan yetiştiriciliği ile damızlık tavuk ve hindi yetiştiriciliği yatırımları proje bazında yem ünitesi ile birlikte, işletmeye girdi sağlayacak yem bitkileri yetiştiriciliği, işletmede bulunan hayvan sayısı ile orantılı olmak koşulu ile,
e) Hindi yetiştiriciliği asgari 50.000 adet/dönem yetiştiricilik ve yetiştiricilik ile uyumlu kesimhane başlangıç olmak kaydıyla işleme veya soğuk hava deposu veya yem tesisi ile entegre olmak kaydıyla, teşvik belgesi düzenlenebilir.
İşletmeye girdi sağlayacak yem bitkileri yetiştiriciliği, işletmede bulunan hayvan sayısı ile orantılı olmak zorundadır.
İMALAT SANAYİ SEKTÖRÜ
1- Dokuma-giyim sanayi yatırımları
a) Makine halısı, çuval, konfeksiyon yan sanayi (dokuma ve örmeden mamul olanlar hariç) ve dokunmamış örülmemiş kumaş üretimi konuları haricindeki diğer yatırımlar için teşvik belgesi kapsamında kullanılmış makine ve teçhizat temin edilemez.
b) Düz örme konusunda komple yeni yatırımlarda toplam makine sistem sayısı otuzun üstünde olan yatırımlar ile, tevsi yatırımlarda ilave yatırım ile birlikte toplam makine sistem sayısı en az otuz olan yatırımlar için teşvik belgesi düzenlenir.
2- Tarımsal sanayi yatırımları
a) Kamyon, Frigorifik kamyon, frigorifik kasa, soğutucu ünite, çekici, kamyon kasası ve kamyonet teşvik belgesi kapsamına alınmaz.
b) Ordu, Giresun ve Trabzon illeri hariç, fındık kırma, kurutma ve kavurma tesisleri komple yeni ve tevsi cinslerinde teşvik edilmez. Ancak mevcut tesislerin yenileme, modernizasyon, kalite düzeltme, entegrasyon, ürün çeşitlendirmesi, tamamlama ve darboğaz giderme yatırımları teşvik edilir.
c) Bisküvi, makarna, un, irmik, yem (balık yemi ve entegre hayvancılık yatırımları içerisindeki yem üretimi hariç), et ve yumurta tavukçuluğu konularında sadece mevcut tesislerin yenileme, modernizasyon, tamamlama ve kalite düzeltme yatırımları için teşvik belgesi düzenlenebilir.
3- Otomotiv ve Otomotiv Yan Sanayi Yatırımları
a) Yüksek üretim teknolojisi gerektiren, katma değeri yüksek, uluslararası rekabet gücü kazandıracak, ekonomik ölçeklerde ve yeni model üretimine yönelik olmak üzere,
1- 250 milyon ABD Doları karşılığı Yeni Türk Lirası sabit yatırım tutarını aşan komple yeni otomobil üretimi yatırımları,
2- 50 milyon ABD Doları karşılığıYeni Türk Lirası sabit yatırım tutarını aşan komple yeni ticari araç üretimi yatırımları için,
3- Asgari üretim kapasitesi 50.000 adet/yıl ve asgari sabit yatırım tutarı 10 milyon ABD Doları karşılığı Yeni Türk Lirası olan motosiklet üretimi yatırımları,
4- Asgari üretim kapasitesi 35.000 adet/yıl ve asgari sabit yatırım tutarı 50 milyon ABD Doları karşılığı Yeni Türk Lirası olan traktör üretimi yatırımları,
5- Mevcut tesislerin tevsi, modernizasyon, yenileme, kalite düzeltme, darboğaz giderme, tamamlama, entegrasyon, ürün çeşitlendirme yatırımları ile halen üretilen araçların yanı sıra başka bir araç tipi veya modeli üretimi yatırımları için, teşvik belgesi düzenlenebilir.
b) İtfaiye araçları, kar taşıtları, sakat arabaları gibi özel amaçlı motorlu taşıtlar hariç olmak üzere diğer kara taşıtları üretiminde yapılacak komple yeni yatırımlar için teşvik belgesi düzenlenmez.
4- Demir-çelik yatırımları
01/08/1996 tarih ve 22714 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Kömür Çelik Topluluğu Arasında Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğunu Kuran Andlaşmanın Yetki Alanına Giren Ürünlerin Ticareti ile İlgili Anlaşma” Eki ürün listesinde yer alan ürünlerin üretimine yönelik yatırım projesi için teşvik belgesi düzenlenmez. Ancak, KOBİ niteliğinde olduğunu tevsik eden işletmelere(sıvı çelik üretimi ve haddelemeye yönelik yatırım projeleri hariç olmak üzere) yatırım projesinin uygun görülmesi halinde teşvik belgesi düzenlenebilir.
HİZMETLER SEKTÖRÜ
1- Lojistik hizmetleri yatırımları
Ulaştırma Bakanlığından alınmış L2 belgesini haiz, bir veya birkaç yerde gümrükleme ve sigortacılık hizmetlerinin de sunulduğu antrepo, elleçleme-paketleme ve otomasyon hizmetlerini birlikte içeren, asgari toplam kapalı alanı 10.000 m2 olan, ulusal ve/veya uluslararası yük taşımacılığına yönelik araçları içerebilen entegre yatırımlar için teşvik belgesi düzenlenebilir.
2- Soğuk hava deposu yatırımları
Kapalı alanı asgari 500 m2 olan yatırımlar için teşvik belgesi düzenlenebilir.
3- Karayolu, denizyolu, havayolu ve demiryolu kombine konteyner taşımacılığı yatırımları Karayolu, denizyolu, havayolu ve demiryolundan en az ikisinde kombine taşımacılık yaptığını tevsik eden yatırımcıların asgari %50’si yerli üretim olan konteynerler ile gerçekleştirecekleri kara, deniz, hava ve demiryolu kombine konteyner taşımacılığı yatırımları için konteyner kiralama yatırımları hariç olmak üzere teşvik belgesi düzenlenebilir.
4- Havaalanı Yer Hizmeti yatırımları
Trafiğe çıkmayan ve sadece apronda kullanılan motorlu taşıtların da yer alabileceği, ancak binek otomobillerinin proje kapsamına dahil edilmeyeceği yatırımlar için teşvik belgesi düzenlenebilir.
5- Havayolu işletmeciliği ve/veya kargo taşımacılığı yatırımları Havayolu işletmeciliği ve kargo taşımacılığından amaç temin edilecek uçaklarda birim başına asgari kapasitesi 100 koltuk, kargo uçaklarında ise asgari kargo kapasitesi 30.000 kg. olan yatırımlar için teşvik belgesi düzenlenebilir. Faaliyet konusu bizatihi havayolu işletmeciliği ve/veya kargo taşımacılığı olan yatırımlar dışında genel amaçlı ve hava taksi işletmeciliği amaçlı teşvik belgesi kapsamına uçak ve helikopter dahil edilmez.
6- Radyo, televizyon, veri yayıncılığı hizmetlerine yönelik yatırımlar Uydu ve kablo gibi iletişim ortamlarından gelen radyo, televizyon ve veri sinyallerini birleştirip tek bir paket halinde nihai tüketiciye iletimini sağlayan hizmet yatırımları proje bazında değerlendirilerek teşvik belgesine bağlanabilir. Ancak nihai hizmeti alanlar tarafından kullanılan yatırım malları destek unsurlarından faydalandırılmaz.
7- Gemi ve yat inşası yatırımları
Her türlü gemi ve yat inşası ile kısmi gemi ve yat inşası için teşvik belgesi düzenlenebilir. 2581 sayılı Kanun kapsamında ithaline izin verilen gemi, yüzer havuz ve diğer yüzer tesislerin ithali için yeni olmak kaydıyla teşvik belgesi düzenlenebilir.
8- Fuar, kongre, sergi ve kültür merkezi yatırımları
Gösteri merkezleri hariç olmak üzere, alışveriş, iş ve/veya ticaret merkezi hüviyetinde olmayan ve müstakil olarak inşa edilen fuar, kongre, sergi ve kültür merkezi yatırımları teşvik belgesine bağlanabilir. Fuar ve sergi merkezlerinde; otopark hariç asgari kapalı alanın gelişmiş yörelerde 5000 m2, diğer yörelerde 2000 m2, kongre merkezlerinde ise asgari kapalı alanın; gelişmiş yörelerde 1000, diğer yörelerde 500 olması şartı aranır. Kültür yatırımları ise Kültür ve Turizm Bakanlığından alınacak Kültür Yatırımı Belgesine istinaden proje bazında yapılacak değerlendirme sonucunda teşvik belgesine bağlanabilir.
9- Gümrük kapılarındaki hizmet yatırımları
Gümrük kapılarında yap-işlet veya yap-işlet-devret modeli ile gerçekleştirilecek, yerli ve yabancılara hizmet sağlamaya yönelik gümrük muhafaza kontrol ünitelerini de ihtiva eden tesislere yönelik yatırımlar için teşvik belgesi düzenlenebilir.
10- Spor tesisi yatırımları
Sabit yatırım tutarı asgari 15 Milyon Yeni Türk Lirası tutarındaki spor tesisleri için teşvik belgesi düzenlenebilir.
11- Altyapı yatırımları
Özel sektörün doğrudan veya kamu kurum ve kuruluşlarının kendileri veya diğer kuruluşlar aracılığıyla gerçekleştirecekleri baraj, liman, tünel, yol, havaalanı, otogar, metro, hafif raylı sistemler, içme suyu, kanalizasyon, sulama, isale hattı, maden dekapajı ve benzeri diğer altyapı yatırımları için teşvik belgesi düzenlenebilir.
B) DESTEKLENMEYECEK YATIRIM KONULARI:
1- TARIM SEKTÖRÜ;
a)Tohumculuk, fidecilik, fidancılık, kültür mantarı yetiştiriciliği ile serada bitkisel üretim hariç olmak üzere bitkisel üretim yatırımları,
b) Devekuşu yetiştiriciliği yatırımları.
2- MADENCİLİK SEKTÖRÜ;
Kamu kurum ve kuruluşları ile yapılanlar da dahil olmak üzere rödovanslı maden sahası yatırımları.
3- İMALAT SANAYİ SEKTÖRÜ
a) Kütlü pamuk işleme yatırımları,
b) Sentetik elyaf üretimine yönelik yapılacak komple yeni ve tevsi yatırımları,
c) Bisküvi, makarna, un, irmik, yem (balık yemi ve entegre hayvancılık yatırımları içerisindeki yem üretimi hariç), et ve yumurta tavukçuluğu konularında yapılacak komple yeni, tevsi, entegrasyon ve ürün çeşitlendirme yatırımları.
4- HİZMETLER SEKTÖRÜ
a) Yolcu ve yük taşımacılığına yönelik otobüs ile çekici ve treyler yatırımları
(Belediyelerin yapacakları yatırımlar hariç),
b) Kayıt amaçlı stüdyo yatırımları,
c) Kara taşıtları bakım, onarım ve servis istasyonu yatırımları,
ç) Müteahhitlik yatırımları,
d) Hipermarket, ticaret merkezi, alışveriş merkezleri ve otopark yatırımları,
e) Petrol ürünleri dağıtım yatırımları (LPG Dahil),
f) Karayollarındaki dinlenme tesisi yatırımları,
g) Sınai üretim tesislerinin otomasyonu dışında yapılacak diğer otomasyon yatırımları,
ğ) Çamaşırhane ve halı yıkama tesisi yatırımları,
ı) Yat ithali yatırımları.