Duygusal Zeka Nasıl Geliştirilir?
Duygusal Zeka (EQ), bize soy geçmişimizden kalan bir nevi “miras”… Ancak bu mirası doğru şekilde kullanıp geliştirmek de kişinin kendi elinde olan bir durum… Günümüzde EQ’yu geliştirmeye yönelik eğitimler ve koçluk programları çok daha yaygın bir şekilde sunuluyor. Bu şekilde kişi kendi potansiyelini de görmüş oluyor. Peki, EQ’yu geliştirmek için ne yapmalı? Uzmanlar kişinin sahip olduğu EQ’nun büyük ölçüde yetiştiği ortamla doğru orantılı olduğunun altını çiziyor. Kişi ne kadar aktif ve mutlu bir çocukluk ve gençlik geçirdiyse, o ölçüde EQ’ya sahip oluyor. Ancak düşük EQ’yu geliştirmek mümkün. Bunun için uzman yardımı almak en sağlıklı yol. Tabii bir gecede mucize de beklememek gerekiyor. Zira bu süreç bazen yılların alışkanlıklarından, bakış açılarından, davranış modellerinden vazgeçmek anlamına da gelebiliyor. Peki, o halde ne yapmalı?
Kendinizi tanıyın: Kim olduğunuzu öğrenin. EQ kendinizi tanımanızı şart koşar. Gerçekte kim olduğunuzu, kendiniz nasıl tanımladığınızı, hayatta hangi rolleri üstlendiğinizi, ihtiyaçlarınızın neler olduğunu, hedeflerinizi, kendiniz için neyin önemli olduğunu, güçlü ve zayıf yönlerinizi dürüst bir şekilde ortaya koyun.
Duygularınızı ve onları kontrol etmeyi öğrenin: Duygular doğal ve insancıldır. Kendi duygularınızdan veya diğer insanların duygularından ne kadar az korkarsanız, duygularınızla o kadar rahat başa çıkabilirsiniz. Bu nedenle duygu dünyanızı iyi öğrenip tanıyın.
Kendinizi, kişisel özelliklerinizi başkalarına açık tutun: Başkalarının dünyaya bakış açılarının sizinkinden farklı olduğunu ne kadar çabuk anlarsanız, onları da o kadar çabuk tanırsınız. Bu da EQ’nuzun gelişmesi demektir. EQ’ su yüksek insanlar başkaların duygu ve düşüncelerini kendileri için tehlike olarak görmez, tam tersine ilgi çekici ve yeni bir şeyler öğrenme şansı olarak değerlendirir.
İletişim kurma becerinizi geliştirin: İnsanlar arasındaki iletişimi anlamaya çalışın. Eğer kendinizde iletişim kurma becerisi konusunda eksiklik hissediyorsanız, bunu düzeltmek için çok şey yapabilirsiniz. Çeşitli seminerler ve eğitimler yoluyla daha etkili iletişim kurmayı öğrenebilirsiniz. Ama en başta, hatalı olduğunuzu fark ettiğinizde özür dilemekten, ya da basit bir şey için bile teşekkür etmekten çekinmeyin. Her özür ya da teşekkür kişiler arası ilişkinin gelişimi için önemli bir köprüdür.
Kendinizi ifade etme yöntemlerinizi geliştirin: Çoğu insan kendisini ifade etmekte sıkıntı çeker. Bu nedenle öncelikle kelime haznenizi zenginleştirin. Her an yeni kelimeler öğrenin, özellikle de duygu ve düşünce ifade eden kelimelere ağırlık verin. Kendinizi çok yönlü olarak ifade edebilme cesaretimiz olsun. Bazen hal ve hareketleriniz, kelimelerinizden çok daha fazla anlam içerebilir.
Sorun çözücü olun: Sorunları giderebilme, her zaman bir çıkış yolu bulabilme becerisi EQ’nun getirilerinden biridir. Bu becerilerinizi sistemli bir çalışma ile geliştirebilirsiniz. Çeşitli olay ve sorunlar üzerinde düşünün ve bunlara çözümler getirmeye çalışın. Eğer sorunlardan korkup kaçmaz ve onları birer şans, kendini ispatlama fırsatı olarak görürseniz, çözmemeniz için hiçbir neden kalmaz.
Eleştiriye açık olun: Eleştiriler duygu ve düşüncenin gelişmesi ve olgunlaşması için fırsatlar yaratır. Dolayısıyla bırakın sizi eleştirsinler. Bu sayede kendinizdeki olumlu ve olumsuz yönleri öğrenme fırsatı elde edeceksiniz. Bunun yanı sıra siz de eleştiri yapabilmelisiniz. Ancak bunu yaparken, başkalarının onurunu kıracak, kişiliklerine zarar verecek şekilde olmamasına dikkat edin.
İnsanlar ile ilgilenin: Yeni insanlar ile tanışın onların kültürlerini öğrenin. Değişik insan psikolojileri hakkında bilgi edinin. İnsanları harekete geçiren akımları, onların hayat hikayelerini okuyun. Kendinizi ve diğer insanları keşfedin.
Ne zaman yardım isteyeceğinizi bilin: İnsanın kendisini anlamasının ve kendisine yardım etmesinin de sınırları vardır. Bazı sorunları yalnız başına çözmek zordur. Kendinizi objektif bir şekilde değerlendirmede de sorun yaşayabilirsiniz. Yardım konusunda istekli olmak duygusal olgunluğun belirtisidir. Kendinizi sorunların altında ezilmiş hissedene kadar beklemeyin.
Kaynak: KobiFinans Dergisi 23. Sayı
Duygusal Zeka (EQ), bize soy geçmişimizden kalan bir nevi “miras”… Ancak bu mirası doğru şekilde kullanıp geliştirmek de kişinin kendi elinde olan bir durum… Günümüzde EQ’yu geliştirmeye yönelik eğitimler ve koçluk programları çok daha yaygın bir şekilde sunuluyor. Bu şekilde kişi kendi potansiyelini de görmüş oluyor. Peki, EQ’yu geliştirmek için ne yapmalı? Uzmanlar kişinin sahip olduğu EQ’nun büyük ölçüde yetiştiği ortamla doğru orantılı olduğunun altını çiziyor. Kişi ne kadar aktif ve mutlu bir çocukluk ve gençlik geçirdiyse, o ölçüde EQ’ya sahip oluyor. Ancak düşük EQ’yu geliştirmek mümkün. Bunun için uzman yardımı almak en sağlıklı yol. Tabii bir gecede mucize de beklememek gerekiyor. Zira bu süreç bazen yılların alışkanlıklarından, bakış açılarından, davranış modellerinden vazgeçmek anlamına da gelebiliyor. Peki, o halde ne yapmalı?
Kendinizi tanıyın: Kim olduğunuzu öğrenin. EQ kendinizi tanımanızı şart koşar. Gerçekte kim olduğunuzu, kendiniz nasıl tanımladığınızı, hayatta hangi rolleri üstlendiğinizi, ihtiyaçlarınızın neler olduğunu, hedeflerinizi, kendiniz için neyin önemli olduğunu, güçlü ve zayıf yönlerinizi dürüst bir şekilde ortaya koyun.
Duygularınızı ve onları kontrol etmeyi öğrenin: Duygular doğal ve insancıldır. Kendi duygularınızdan veya diğer insanların duygularından ne kadar az korkarsanız, duygularınızla o kadar rahat başa çıkabilirsiniz. Bu nedenle duygu dünyanızı iyi öğrenip tanıyın.
Kendinizi, kişisel özelliklerinizi başkalarına açık tutun: Başkalarının dünyaya bakış açılarının sizinkinden farklı olduğunu ne kadar çabuk anlarsanız, onları da o kadar çabuk tanırsınız. Bu da EQ’nuzun gelişmesi demektir. EQ’ su yüksek insanlar başkaların duygu ve düşüncelerini kendileri için tehlike olarak görmez, tam tersine ilgi çekici ve yeni bir şeyler öğrenme şansı olarak değerlendirir.
İletişim kurma becerinizi geliştirin: İnsanlar arasındaki iletişimi anlamaya çalışın. Eğer kendinizde iletişim kurma becerisi konusunda eksiklik hissediyorsanız, bunu düzeltmek için çok şey yapabilirsiniz. Çeşitli seminerler ve eğitimler yoluyla daha etkili iletişim kurmayı öğrenebilirsiniz. Ama en başta, hatalı olduğunuzu fark ettiğinizde özür dilemekten, ya da basit bir şey için bile teşekkür etmekten çekinmeyin. Her özür ya da teşekkür kişiler arası ilişkinin gelişimi için önemli bir köprüdür.
Kendinizi ifade etme yöntemlerinizi geliştirin: Çoğu insan kendisini ifade etmekte sıkıntı çeker. Bu nedenle öncelikle kelime haznenizi zenginleştirin. Her an yeni kelimeler öğrenin, özellikle de duygu ve düşünce ifade eden kelimelere ağırlık verin. Kendinizi çok yönlü olarak ifade edebilme cesaretimiz olsun. Bazen hal ve hareketleriniz, kelimelerinizden çok daha fazla anlam içerebilir.
Sorun çözücü olun: Sorunları giderebilme, her zaman bir çıkış yolu bulabilme becerisi EQ’nun getirilerinden biridir. Bu becerilerinizi sistemli bir çalışma ile geliştirebilirsiniz. Çeşitli olay ve sorunlar üzerinde düşünün ve bunlara çözümler getirmeye çalışın. Eğer sorunlardan korkup kaçmaz ve onları birer şans, kendini ispatlama fırsatı olarak görürseniz, çözmemeniz için hiçbir neden kalmaz.
Eleştiriye açık olun: Eleştiriler duygu ve düşüncenin gelişmesi ve olgunlaşması için fırsatlar yaratır. Dolayısıyla bırakın sizi eleştirsinler. Bu sayede kendinizdeki olumlu ve olumsuz yönleri öğrenme fırsatı elde edeceksiniz. Bunun yanı sıra siz de eleştiri yapabilmelisiniz. Ancak bunu yaparken, başkalarının onurunu kıracak, kişiliklerine zarar verecek şekilde olmamasına dikkat edin.
İnsanlar ile ilgilenin: Yeni insanlar ile tanışın onların kültürlerini öğrenin. Değişik insan psikolojileri hakkında bilgi edinin. İnsanları harekete geçiren akımları, onların hayat hikayelerini okuyun. Kendinizi ve diğer insanları keşfedin.
Ne zaman yardım isteyeceğinizi bilin: İnsanın kendisini anlamasının ve kendisine yardım etmesinin de sınırları vardır. Bazı sorunları yalnız başına çözmek zordur. Kendinizi objektif bir şekilde değerlendirmede de sorun yaşayabilirsiniz. Yardım konusunda istekli olmak duygusal olgunluğun belirtisidir. Kendinizi sorunların altında ezilmiş hissedene kadar beklemeyin.
Kaynak: KobiFinans Dergisi 23. Sayı