Duygusal Zekanın Özellikleri Nelerdir?
Kişinin hayattaki duruşunu, bakış açısını ve etkinliğini belirlemede önemli bir rol oynayan duygusal zekanın (EQ) birçok bileşenden oluştuğunu söylemek, yanlış olmayacaktır. Uzmanlara göre bu bileşenleri 5 başlık altında toplayabiliriz:
Özbilinç: “Kendini tanıma” olarak ifade edilen özbilinç, EQ’nun temeli. Duyguların farkında olmak, kendi kendini gözlemlemek, duygu ve düşüncelerini duygularla tutarlı bir biçimde ifade etmek, bir başka deyişle, kendine karşı dürüst olmak… Duygularını tanıyan kişiler, hayatlarını daha iyi idare edebiliyor, kişisel karar gerektiren konularda ne düşündüğünden emin olabiliyor.
Duygularını yönetebilmek: Duyguları yönetme yeteneği, öz bilinç temeli üzerinde yükseliyor. Bunu iyi yönetenler, sorunlarla karşılaştıklarında kendilerini kolay toparlayıp çözüme odaklanabiliyor. Yönetemeyenler ise çoğunlukla huzursuzlukla mücadele etmek durumda.
Kendini harekete geçirebilme: Duyguları bir amaç doğrultusunda toplayabilmek, kendine hakim olabilmek ve yaratıcılık için çok gerekli bir özellik... Bunu başarabilen kişiler, kendi hedeflerini belirliyor ve çıktıkları yolda tüm çabalarını, yeteneklerini ortaya koyuyor. Üstelik bundan heyecan ve zevk alıyorlar. EQ’su yüksek bireyler, bir çalışmayı yürütürken, heyecanlarını, başarıyı artıracak şekilde yönetebiliyor. Başarısızlığa uğradıklarında ise umudu ve iyimserliğini koruyorlar.
Başkalarının duygularını anlayabilme: Diğerlerinin duygularına karşı son derece duyarlı oluyorlar. Kendilerini başkalarının yerine koyabiliyorlar. Böylece derinliği olan, uyumlu bireysel ilişkiler geliştiriliyorlar. Bu özelliğe psikoloji literatüründe “empati” adı veriliyor. Empatisi olanlar, çevredekilerin neye ihtiyacı olduğunu ve ne istediğini bildiren sinyallere karşı da daha duyarlı.
İlişkileri yürütebilmek: İlişki sanatı büyük ölçüde, başkalarının duygularını idare etme becerisi olarak da tanımlanabilir. Bu becerisini geliştirmiş kişiler, etkili ilişkiler kurabilir ve bunu sürdürebilir. Kişilerarası çatışmaları çözmekte başarılıdırlar. Bir ilişkinin ve grubun nabzını rahatlıkla tutabilirler. Liderlik nitelikleri sergiler ve kişiler bunu doğallıkla kabul ederler. Bu nedenle EQ’su yüksek kişiler, ilişki kurma ve yürütmede çok başarılıdırlar.
Kaynak: KobiFinans Dergisi 23. Sayı
Kişinin hayattaki duruşunu, bakış açısını ve etkinliğini belirlemede önemli bir rol oynayan duygusal zekanın (EQ) birçok bileşenden oluştuğunu söylemek, yanlış olmayacaktır. Uzmanlara göre bu bileşenleri 5 başlık altında toplayabiliriz:
Özbilinç: “Kendini tanıma” olarak ifade edilen özbilinç, EQ’nun temeli. Duyguların farkında olmak, kendi kendini gözlemlemek, duygu ve düşüncelerini duygularla tutarlı bir biçimde ifade etmek, bir başka deyişle, kendine karşı dürüst olmak… Duygularını tanıyan kişiler, hayatlarını daha iyi idare edebiliyor, kişisel karar gerektiren konularda ne düşündüğünden emin olabiliyor.
Duygularını yönetebilmek: Duyguları yönetme yeteneği, öz bilinç temeli üzerinde yükseliyor. Bunu iyi yönetenler, sorunlarla karşılaştıklarında kendilerini kolay toparlayıp çözüme odaklanabiliyor. Yönetemeyenler ise çoğunlukla huzursuzlukla mücadele etmek durumda.
Kendini harekete geçirebilme: Duyguları bir amaç doğrultusunda toplayabilmek, kendine hakim olabilmek ve yaratıcılık için çok gerekli bir özellik... Bunu başarabilen kişiler, kendi hedeflerini belirliyor ve çıktıkları yolda tüm çabalarını, yeteneklerini ortaya koyuyor. Üstelik bundan heyecan ve zevk alıyorlar. EQ’su yüksek bireyler, bir çalışmayı yürütürken, heyecanlarını, başarıyı artıracak şekilde yönetebiliyor. Başarısızlığa uğradıklarında ise umudu ve iyimserliğini koruyorlar.
Başkalarının duygularını anlayabilme: Diğerlerinin duygularına karşı son derece duyarlı oluyorlar. Kendilerini başkalarının yerine koyabiliyorlar. Böylece derinliği olan, uyumlu bireysel ilişkiler geliştiriliyorlar. Bu özelliğe psikoloji literatüründe “empati” adı veriliyor. Empatisi olanlar, çevredekilerin neye ihtiyacı olduğunu ve ne istediğini bildiren sinyallere karşı da daha duyarlı.
İlişkileri yürütebilmek: İlişki sanatı büyük ölçüde, başkalarının duygularını idare etme becerisi olarak da tanımlanabilir. Bu becerisini geliştirmiş kişiler, etkili ilişkiler kurabilir ve bunu sürdürebilir. Kişilerarası çatışmaları çözmekte başarılıdırlar. Bir ilişkinin ve grubun nabzını rahatlıkla tutabilirler. Liderlik nitelikleri sergiler ve kişiler bunu doğallıkla kabul ederler. Bu nedenle EQ’su yüksek kişiler, ilişki kurma ve yürütmede çok başarılıdırlar.
Kaynak: KobiFinans Dergisi 23. Sayı