Merhaba arkadaşlar.
Uzun yıllar gıda işi yapıp birçok markaya ve kişiye gıda işletmesi açtım. Marka kurup kendi işletmemi de yaparak bu işte hemen hemen birçok gıda ticaretini öğrenmiş oldum ve halada öğrenmeye devam ediyorum. Yaptığım zararlar tecrübe, kazandığım karlar da bunları karşıladı. Kısacası bu iş için baya yüksek tecrübeler kazandım diyebilirim. Nacizane olarak bu konuda bu işe başlayacak arkadaşlara fikir sağlaması içinde birkaç kelam edeyim dedim.
Öncelikle gıda işletmeciliği profesyonel olarak yapıldığı zaman, karlılığı son derece yüksek ve cezbedicidir. Kasanıza giren her nakit içinizi ısıtır. Bu sebeple de etrafınızda franchising yöntemiyle işletme açan veya butik ama iyi paralar yatırmış birçok kişi görebilirsiniz. Tabii bu işi herkes yapmaya çalışır ama her işte olduğu gibi bu yolda zarar edenlerde azımsanmayacak kadar çoktur. Bu işe girecek arkadaşlara tavsiyelerimi maddeler halinde yazacak olursam:
İŞE NERDEN BAŞLAYACAĞINIZI BELİRLEYİN
Şimdi biraz paranız veya yatırımınız, ortağınız veya yatırımcınız var. Ve günümüz şartlarında vadesiz satış yaptığınız ve kasaya her gün sıcak para giren bu iş sizi cezbetti. Ama bu işe nerden başlayacağınızı bilmiyorsunuz? İşte tam bu nokta en önemli yerlerden birisi. Bu alanda ne açacağınız sizi zenginde edebilir, iflasa da sürükleyebilir.
Öncelikle bir franchising mi yoksa kendi markanızı mı oluşturmak istiyorsunuz buna karar vermelisiniz.
FRANCHISING AÇMAK
Eğer Franchising açmaya karar verdiyseniz işiniz biraz daha kolaylaşır. Etraflıca markaları ve yatırım bütçelerini araştırıp istediğiniz firmayla anlaşırsınız. 50.000 TL den başla**** 10.000.000 TL ye kadar yatırım tutarlarında birçok marka vardır. Bütçenizi ayarlarken en az 6 Aylık dükkanı çevirecek paranın bir köşede olması gerekir. Birçok firma yatırım danışmanlığı sağladığı için çokta zorluk çekmezsiniz. Yeter ki teminatınız ve bütçeniz olsun. Burada en önemli husus sağlam ve güçlü firmalarla çalışmak. Gıda bilginiz az ise veyahut bu sektörü iyi bilmiyorsanız çalışacağınız markaların en büyüğünden başlayın derim. Ama bilgim biraz var ve kendime güveniyorum diyorsanız, ileriye yönelik daha çok büyüyecek küçük ve orta ölçekli markalara yatırım yapıp daha az isim hakları ödeyerek yer sahibi olmuş olursunuz. Her şey anahtar teslim yapıldığından sanki sıfır araba alır gibi sadece benzin koyup gitmek kalır size. Markaların iç işleyişini çok bilmediğinizden firmalara kanmanız kolay olabilir. Kurumsal gibi görünüp aile işletmelerine girmemeye özen gösterin derim. Sonrasında sıkıntı yaşayabilirsiniz. Bazı firmalarda şube sayısını çoğaltmak için agresif bir şekilde yer açar. Bu yer açılışlarında yerin tutmama olasılığı da olabilir. Buna çözüm olarak dışarıdan da bir danışmanlık alarak kendinizi sağlama almalısınız. Aksi takdirde marka sizi şube sayısını çoğaltmak uğruna harcayabilir.
KENDİ MARKANIZI KURMAK
Her girişimci kendi markasının hayaliyle yaşar. Bir gün diye başlar kelime… Ama birçok kez havada kalır. Bu konuda çok para kaybetmiş biri olarak şunu söyleyebilirim; Şans kapınızı çalmadan sakın bu sevdaya başlamayın. Şanstan kastım, olanaklarla fırsatların ve yeterli finansın olduğu zaman. Öncelikle gıda işletmeciliğini biliyorsanız ve bu konuda tecrübeniz çok olsa dahi dışarıdan danışman desteği almanızda fayda var. Emin olun sizin göremediğiniz birçok eksiği görebilirler. Zaten bunun için para alıyorlar. Danışman konusunda da referanslı kişileri seçin. Para kazanmak uğruna sizin yatırımınızı çöpe atacak birçok insan var. Zaten marka kurmak tek adam işi değildir. Ekip işidir. Tabii tek şube açacağım ve bu şekilde yoluma devam edeceğim diyorsanız ve işi biliyorsanız yazının bir çok bölümünü okumanıza gerek kalmaz. Kendi maharetinizle ve nasibinizle devam edersiniz.
Gel gelelim işi bilmiyor ve kendi markanızı kurmak istiyorsanız, işte o zaman kesinlikle profesyonel destek almanız gerek. Şunu da yapabilirsiniz tabii; Benim param çok yanlış yapa yapa öğreneceğim, etrafımı tanıyacağım gibi … Marka kurmaktaki avantajları ve dezavantajları iyi değerlendirmek lazım. Öncelikle iyi bir danışmanlık alıp ve ekip kurmanız sonrasında, mimari tasarım, kurumsal kimlik, pazarlama stratejisi, menüler, eğitimler gibi birçok konuyu iyice hazırla**** ve hazırlanarak bu işe başlamanız gerekmekte. Emin olun dışarıdan kolay gözükse de gerçekten çok zahmetli bir iştir. Her işin zahmeti tabi ki vardır. Önemli olan bu zahmetinizin karşılığıdır. Bir marka tasarımı 2 ay ila 12 ay arasında sürebilir. Bu zamanlamalara ve ekip seçimine önem verdiğiniz zaman işte büyümeye aday bir girişimci olursunuz. Bunun tadını, markayı kurup ve ilk şubeyi açtıktan sonra işlerin iyi gitmesiyle almaya başlarısınız. Franchise yapılanmasına başlayıp 2. Şubeyi açtığınızda, işte siz tam olmuşsunuz derler…
Marka kurmak için ne kadar gider sorunun cevabını da burada vereyim. Eğer şubede açacak iseniz en az 1.000.000 TL nakit paranız olmalıdır. Tabi benim örneğim Starbucks, Caffe Nero gibi konseptler içindir. Bu tutarda bu tip konseptler için minimum tutarlardır. Çünkü birçok değişken vardır. M2 maliyetleri, dükkan kiraları, genel giderler, marka giderleri….
Elimden geldiğince kısaltarak, nacizane olarak bilgi paylaşmak istedim. Bu konularda sorusu olanlara cevap vermekten mutluluk duyarım…
Uzun yıllar gıda işi yapıp birçok markaya ve kişiye gıda işletmesi açtım. Marka kurup kendi işletmemi de yaparak bu işte hemen hemen birçok gıda ticaretini öğrenmiş oldum ve halada öğrenmeye devam ediyorum. Yaptığım zararlar tecrübe, kazandığım karlar da bunları karşıladı. Kısacası bu iş için baya yüksek tecrübeler kazandım diyebilirim. Nacizane olarak bu konuda bu işe başlayacak arkadaşlara fikir sağlaması içinde birkaç kelam edeyim dedim.
Öncelikle gıda işletmeciliği profesyonel olarak yapıldığı zaman, karlılığı son derece yüksek ve cezbedicidir. Kasanıza giren her nakit içinizi ısıtır. Bu sebeple de etrafınızda franchising yöntemiyle işletme açan veya butik ama iyi paralar yatırmış birçok kişi görebilirsiniz. Tabii bu işi herkes yapmaya çalışır ama her işte olduğu gibi bu yolda zarar edenlerde azımsanmayacak kadar çoktur. Bu işe girecek arkadaşlara tavsiyelerimi maddeler halinde yazacak olursam:
İŞE NERDEN BAŞLAYACAĞINIZI BELİRLEYİN
Şimdi biraz paranız veya yatırımınız, ortağınız veya yatırımcınız var. Ve günümüz şartlarında vadesiz satış yaptığınız ve kasaya her gün sıcak para giren bu iş sizi cezbetti. Ama bu işe nerden başlayacağınızı bilmiyorsunuz? İşte tam bu nokta en önemli yerlerden birisi. Bu alanda ne açacağınız sizi zenginde edebilir, iflasa da sürükleyebilir.
Öncelikle bir franchising mi yoksa kendi markanızı mı oluşturmak istiyorsunuz buna karar vermelisiniz.
FRANCHISING AÇMAK
Eğer Franchising açmaya karar verdiyseniz işiniz biraz daha kolaylaşır. Etraflıca markaları ve yatırım bütçelerini araştırıp istediğiniz firmayla anlaşırsınız. 50.000 TL den başla**** 10.000.000 TL ye kadar yatırım tutarlarında birçok marka vardır. Bütçenizi ayarlarken en az 6 Aylık dükkanı çevirecek paranın bir köşede olması gerekir. Birçok firma yatırım danışmanlığı sağladığı için çokta zorluk çekmezsiniz. Yeter ki teminatınız ve bütçeniz olsun. Burada en önemli husus sağlam ve güçlü firmalarla çalışmak. Gıda bilginiz az ise veyahut bu sektörü iyi bilmiyorsanız çalışacağınız markaların en büyüğünden başlayın derim. Ama bilgim biraz var ve kendime güveniyorum diyorsanız, ileriye yönelik daha çok büyüyecek küçük ve orta ölçekli markalara yatırım yapıp daha az isim hakları ödeyerek yer sahibi olmuş olursunuz. Her şey anahtar teslim yapıldığından sanki sıfır araba alır gibi sadece benzin koyup gitmek kalır size. Markaların iç işleyişini çok bilmediğinizden firmalara kanmanız kolay olabilir. Kurumsal gibi görünüp aile işletmelerine girmemeye özen gösterin derim. Sonrasında sıkıntı yaşayabilirsiniz. Bazı firmalarda şube sayısını çoğaltmak için agresif bir şekilde yer açar. Bu yer açılışlarında yerin tutmama olasılığı da olabilir. Buna çözüm olarak dışarıdan da bir danışmanlık alarak kendinizi sağlama almalısınız. Aksi takdirde marka sizi şube sayısını çoğaltmak uğruna harcayabilir.
KENDİ MARKANIZI KURMAK
Her girişimci kendi markasının hayaliyle yaşar. Bir gün diye başlar kelime… Ama birçok kez havada kalır. Bu konuda çok para kaybetmiş biri olarak şunu söyleyebilirim; Şans kapınızı çalmadan sakın bu sevdaya başlamayın. Şanstan kastım, olanaklarla fırsatların ve yeterli finansın olduğu zaman. Öncelikle gıda işletmeciliğini biliyorsanız ve bu konuda tecrübeniz çok olsa dahi dışarıdan danışman desteği almanızda fayda var. Emin olun sizin göremediğiniz birçok eksiği görebilirler. Zaten bunun için para alıyorlar. Danışman konusunda da referanslı kişileri seçin. Para kazanmak uğruna sizin yatırımınızı çöpe atacak birçok insan var. Zaten marka kurmak tek adam işi değildir. Ekip işidir. Tabii tek şube açacağım ve bu şekilde yoluma devam edeceğim diyorsanız ve işi biliyorsanız yazının bir çok bölümünü okumanıza gerek kalmaz. Kendi maharetinizle ve nasibinizle devam edersiniz.
Gel gelelim işi bilmiyor ve kendi markanızı kurmak istiyorsanız, işte o zaman kesinlikle profesyonel destek almanız gerek. Şunu da yapabilirsiniz tabii; Benim param çok yanlış yapa yapa öğreneceğim, etrafımı tanıyacağım gibi … Marka kurmaktaki avantajları ve dezavantajları iyi değerlendirmek lazım. Öncelikle iyi bir danışmanlık alıp ve ekip kurmanız sonrasında, mimari tasarım, kurumsal kimlik, pazarlama stratejisi, menüler, eğitimler gibi birçok konuyu iyice hazırla**** ve hazırlanarak bu işe başlamanız gerekmekte. Emin olun dışarıdan kolay gözükse de gerçekten çok zahmetli bir iştir. Her işin zahmeti tabi ki vardır. Önemli olan bu zahmetinizin karşılığıdır. Bir marka tasarımı 2 ay ila 12 ay arasında sürebilir. Bu zamanlamalara ve ekip seçimine önem verdiğiniz zaman işte büyümeye aday bir girişimci olursunuz. Bunun tadını, markayı kurup ve ilk şubeyi açtıktan sonra işlerin iyi gitmesiyle almaya başlarısınız. Franchise yapılanmasına başlayıp 2. Şubeyi açtığınızda, işte siz tam olmuşsunuz derler…
Marka kurmak için ne kadar gider sorunun cevabını da burada vereyim. Eğer şubede açacak iseniz en az 1.000.000 TL nakit paranız olmalıdır. Tabi benim örneğim Starbucks, Caffe Nero gibi konseptler içindir. Bu tutarda bu tip konseptler için minimum tutarlardır. Çünkü birçok değişken vardır. M2 maliyetleri, dükkan kiraları, genel giderler, marka giderleri….
Elimden geldiğince kısaltarak, nacizane olarak bilgi paylaşmak istedim. Bu konularda sorusu olanlara cevap vermekten mutluluk duyarım…
Cenk SALMAN