09/06/2008 : 10:14:00
Irak Hükümeti özelleştirmede başarılı olamayınca yeni ihaleler kamu-özel sektör ortaklığını devreye sokuyor.
Yaklaşık 50 fabrika ödeme garantisi ve güvenlik riski azaltılmış şekilde yatırımcıya açılacak.
Özelleştirme politikasından istediği sonucu alamayan Irak Hükümeti'nin yeni sanayi ve yatırım politikası Türk şirketler için büyük fırsat doğurdu. Irak Sanayi ve Maden Bakanlığı petrokimyadan tekstile, şekerden çimentoya kadar farklı sektörlerde 50'den fazla fabrika için "devlet-yabancı özel sektör ortak yatırımı" yaklaşımı ile yatırımcıya çağrıda bulundu.
Yeni yaklaşım, Irak'ta iş yapmak isteyenler için sadece büyük fabrika yatırımları yerine çok daha küçük yatırımın da önünü açtı. Sistemle şirketlerin sadece yüzde 1'ine ya da belli bir üretim birimine de ortak olunabilecek. Ayrıca yatırımcının alacak, ödeme garantisi ve güvenlik riskleri de minimuma inecek.
İnşaat, mühendislik, kimya-petrokimya, tekstil, gıda ve ilaç sektörlerindeki 50'nin üzerinde kamu fabrikasının kamu-özel sektör yatırımıyla yeniden üretime geçirilmesi planlanan Irak'ta Türk şirketlerin 15 milyar dolarlık yatırıma imza atabileceği belirtiliyor.
50 fabrika yatırımcı bekliyor
Irak Sanayi ve Maden Bakanlığı, kamu fabrikalarının rehabilitasyon, modernizasyon ve işletimi için ihaleye çıkıyor. İnşaat, tekstil, kimya-petrokimya, mühendislik, gıda ve ilaç sektörlerindeki ihaleler 50'nin üzerinde fabrikayı kapsıyor. Atıl duruma düşen kamu fabrikalarını yeniden ekonomiye kazandımak için 2003'te özelleştirme çalışmalarına başlayan Irak, bunda hüsrana uğradı. Güvenlik korkusu, fabrikaların tamamının çok eski teknolojiye sahip olmasının yanı sıra, özellikle fabrikalardaki çok sayıdaki işçi yabancı yatırımcıyı tedirgin etti.
Yeni stratejiye göre ise kamu fabrikaları tamamen yabancı yatırımcıya devredilmeyecek, kamu-yabancı ortaklığında yönetilip işletilecek. Buna karşın teknolojik yenileme başta olmak üzere modernizasyon ve yeniden yapılandırma çalışmaları da beraber yürütülecek.
Yatırımcılar, yapılacak sözleşmede belirlenecek süre boyunca bu fabrikalarda üretim ve ihracat hakkına sahip olacak. 50'nin üzerinde fabrika arasında ise Basra petrokimya, Divaniye kauçuk, Musul şeker, Necef, Feluce, Kerbela çimento fabrikaları gibi önemli üretim tesisleri de var.
Petrokimyada lider olma fırsatı
DEİK Türk-Irak İş Konseyi Başkanı Ercüment Aksoy, "Yeni yaklaşım yatırımcı açısından pazardaki olumsuzlukları ortadan kaldırdı" diye konuştu. Bakanlık'ın ortaklık için hiçbir koşulu bulunmadığını belirten Aksoy, tek şartın teknolojik yenileme yatırımı olduğunu vurguladı. Aksoy, "Her türlü ortaklığa açıklar. Ortaklık payı, süresi tamamen size ve masada anlaşmanıza bağlı. İstediğiniz şekilde ortaklık gerçekleştirmeniz mümkün. Yüzde 1 payla da, yüzde 99 payla da ortaklık kurabilirsiniz. İsterseniz tüm fabrika yerine fabrikanın tek bir üretim tesisine bile ortak olabilirsiniz" dedi.
İhalelerin, fabrikaların modernizasyonunun yanı sıra işletim ve yönetimini de kapsadığını söyleyen Aksoy, Türk firmaların bu fabrikalar vasıtasıyla bölge ülkelerin yönelik üretim ve ihracat yapabileceğine işaret etti. Özellikle Basra bölgesindeki fabrikaları Orta Doğu'ya açılmak için bir sıçrama tahtası olarak kullanabileceklerini belirten Aksoy, "Bu sistem iyi işleyecek bir sistem. Özellikle çimento, petrokimya ve tekstil alanında kaçırılmaması gereken fırsatlar oluştu. Türk firmaların mutlaka orada olması gerekiyor. Örneğin Basra'daki petrokimya fabrikası bizdeki Petkim'in muadili. Kim alırsa, yatırım yapmak kaydıyla dünyanın büyüklerinden biri olacak. Bir diğer kaçırılmaması gereken fırsat çimento. 8-9 çimento fabrikası var. Irak'taki müşterek yatırımla tüm Orta Doğu pazarını ele geçirme şansı bulunuyor" dedi.
Aksoy, Musul ve Nasırıye'deki iplik, halı ve tekstil fabrikalarına ortak olmanın da Mısır'da tekstil yatırım yapmaktan daha akıllıca olduğunu söyledi.
ABD'YE GÜMRÜKSÜZ İHRACAT FIRSATI
Irak Sanayi ve Maden Bakanlığı'nın yeni programının Türk şirketler için 10-15 milyar dolarlık iş potansiyeli anlamına geldiğini söyleyen BYS Holding Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Rasim Narin ise, yeni sistemin alacak ve ödeme garantisi ile güvenlik açısından da Türk yatırımcılara önemli avantaj sağlayacağına işaret etti.
Irak'ta iş yapan Türk firmaların alacakların tahsilinde zorluklarla karşılaştığını hatırlatan Narin, programın en önemli özelliğinin ABD destekli bir proje olması olduğunu vurguladı. Narin, "Böylece kotaların kaldırılması ve gümrüksüz ihracat başta olmak üzere bir dizi teşvik de arkadan gelecek. ABD elinin uzandığı her bölgede nitelikli sanayi bölgelerini hayata geçiriyor. Ürdün ve İsrail arasındaki bir bölgede, Mısır ve bazı Afrika ülkelerinde yaptığı gibi Irak'ta da özellikle tekstil ürünlerinin gümrüksüz bir şekilde ABD'ye girmesi mümkün olacaktır" dedi.
İHALEYE ÇIKAN BAZI FABRİKALAR
Mühendislik
Bakuba transformatör
Basra demir çelik
İskenderiye ağır taşıt
İnşaat
Necef çimento
Kerbela çimento
Felluce çimento
Sincar çimento
Cam
Seramik
Petrokimya
Basra petrokimya
Divaniye kauçuk
Basra kağıt
Baiji gübre
Missan kağıt
Tekstil
Pamuklu ürünler
Deri ürünleri
Küfe ayakkabı
Divaniye tekstil
Gıda
Musul şeker
Missan şeker
Bağdat tütün
Nasiriye tütün
Kaynak: Referans
Yaklaşık 50 fabrika ödeme garantisi ve güvenlik riski azaltılmış şekilde yatırımcıya açılacak.
Özelleştirme politikasından istediği sonucu alamayan Irak Hükümeti'nin yeni sanayi ve yatırım politikası Türk şirketler için büyük fırsat doğurdu. Irak Sanayi ve Maden Bakanlığı petrokimyadan tekstile, şekerden çimentoya kadar farklı sektörlerde 50'den fazla fabrika için "devlet-yabancı özel sektör ortak yatırımı" yaklaşımı ile yatırımcıya çağrıda bulundu.
Yeni yaklaşım, Irak'ta iş yapmak isteyenler için sadece büyük fabrika yatırımları yerine çok daha küçük yatırımın da önünü açtı. Sistemle şirketlerin sadece yüzde 1'ine ya da belli bir üretim birimine de ortak olunabilecek. Ayrıca yatırımcının alacak, ödeme garantisi ve güvenlik riskleri de minimuma inecek.
İnşaat, mühendislik, kimya-petrokimya, tekstil, gıda ve ilaç sektörlerindeki 50'nin üzerinde kamu fabrikasının kamu-özel sektör yatırımıyla yeniden üretime geçirilmesi planlanan Irak'ta Türk şirketlerin 15 milyar dolarlık yatırıma imza atabileceği belirtiliyor.
50 fabrika yatırımcı bekliyor
Irak Sanayi ve Maden Bakanlığı, kamu fabrikalarının rehabilitasyon, modernizasyon ve işletimi için ihaleye çıkıyor. İnşaat, tekstil, kimya-petrokimya, mühendislik, gıda ve ilaç sektörlerindeki ihaleler 50'nin üzerinde fabrikayı kapsıyor. Atıl duruma düşen kamu fabrikalarını yeniden ekonomiye kazandımak için 2003'te özelleştirme çalışmalarına başlayan Irak, bunda hüsrana uğradı. Güvenlik korkusu, fabrikaların tamamının çok eski teknolojiye sahip olmasının yanı sıra, özellikle fabrikalardaki çok sayıdaki işçi yabancı yatırımcıyı tedirgin etti.
Yeni stratejiye göre ise kamu fabrikaları tamamen yabancı yatırımcıya devredilmeyecek, kamu-yabancı ortaklığında yönetilip işletilecek. Buna karşın teknolojik yenileme başta olmak üzere modernizasyon ve yeniden yapılandırma çalışmaları da beraber yürütülecek.
Yatırımcılar, yapılacak sözleşmede belirlenecek süre boyunca bu fabrikalarda üretim ve ihracat hakkına sahip olacak. 50'nin üzerinde fabrika arasında ise Basra petrokimya, Divaniye kauçuk, Musul şeker, Necef, Feluce, Kerbela çimento fabrikaları gibi önemli üretim tesisleri de var.
Petrokimyada lider olma fırsatı
DEİK Türk-Irak İş Konseyi Başkanı Ercüment Aksoy, "Yeni yaklaşım yatırımcı açısından pazardaki olumsuzlukları ortadan kaldırdı" diye konuştu. Bakanlık'ın ortaklık için hiçbir koşulu bulunmadığını belirten Aksoy, tek şartın teknolojik yenileme yatırımı olduğunu vurguladı. Aksoy, "Her türlü ortaklığa açıklar. Ortaklık payı, süresi tamamen size ve masada anlaşmanıza bağlı. İstediğiniz şekilde ortaklık gerçekleştirmeniz mümkün. Yüzde 1 payla da, yüzde 99 payla da ortaklık kurabilirsiniz. İsterseniz tüm fabrika yerine fabrikanın tek bir üretim tesisine bile ortak olabilirsiniz" dedi.
İhalelerin, fabrikaların modernizasyonunun yanı sıra işletim ve yönetimini de kapsadığını söyleyen Aksoy, Türk firmaların bu fabrikalar vasıtasıyla bölge ülkelerin yönelik üretim ve ihracat yapabileceğine işaret etti. Özellikle Basra bölgesindeki fabrikaları Orta Doğu'ya açılmak için bir sıçrama tahtası olarak kullanabileceklerini belirten Aksoy, "Bu sistem iyi işleyecek bir sistem. Özellikle çimento, petrokimya ve tekstil alanında kaçırılmaması gereken fırsatlar oluştu. Türk firmaların mutlaka orada olması gerekiyor. Örneğin Basra'daki petrokimya fabrikası bizdeki Petkim'in muadili. Kim alırsa, yatırım yapmak kaydıyla dünyanın büyüklerinden biri olacak. Bir diğer kaçırılmaması gereken fırsat çimento. 8-9 çimento fabrikası var. Irak'taki müşterek yatırımla tüm Orta Doğu pazarını ele geçirme şansı bulunuyor" dedi.
Aksoy, Musul ve Nasırıye'deki iplik, halı ve tekstil fabrikalarına ortak olmanın da Mısır'da tekstil yatırım yapmaktan daha akıllıca olduğunu söyledi.
ABD'YE GÜMRÜKSÜZ İHRACAT FIRSATI
Irak Sanayi ve Maden Bakanlığı'nın yeni programının Türk şirketler için 10-15 milyar dolarlık iş potansiyeli anlamına geldiğini söyleyen BYS Holding Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Rasim Narin ise, yeni sistemin alacak ve ödeme garantisi ile güvenlik açısından da Türk yatırımcılara önemli avantaj sağlayacağına işaret etti.
Irak'ta iş yapan Türk firmaların alacakların tahsilinde zorluklarla karşılaştığını hatırlatan Narin, programın en önemli özelliğinin ABD destekli bir proje olması olduğunu vurguladı. Narin, "Böylece kotaların kaldırılması ve gümrüksüz ihracat başta olmak üzere bir dizi teşvik de arkadan gelecek. ABD elinin uzandığı her bölgede nitelikli sanayi bölgelerini hayata geçiriyor. Ürdün ve İsrail arasındaki bir bölgede, Mısır ve bazı Afrika ülkelerinde yaptığı gibi Irak'ta da özellikle tekstil ürünlerinin gümrüksüz bir şekilde ABD'ye girmesi mümkün olacaktır" dedi.
İHALEYE ÇIKAN BAZI FABRİKALAR
Mühendislik
Bakuba transformatör
Basra demir çelik
İskenderiye ağır taşıt
İnşaat
Necef çimento
Kerbela çimento
Felluce çimento
Sincar çimento
Cam
Seramik
Petrokimya
Basra petrokimya
Divaniye kauçuk
Basra kağıt
Baiji gübre
Missan kağıt
Tekstil
Pamuklu ürünler
Deri ürünleri
Küfe ayakkabı
Divaniye tekstil
Gıda
Musul şeker
Missan şeker
Bağdat tütün
Nasiriye tütün
Kaynak: Referans