30/11/2006 : 17:26:15
Türkiyedeki kisi ve kurumlarin yararlanabilecegi AB Fonlarini iki ana üst baslik altinda toplayabiliriz. Birincisi Türkiye-AB arasindaki ikili anlasmalar cercevesinde basvuru hakki kazanilan fonlar, ikincisi ise Türkiyenin dogrudan taraf olmadigi genel AB Fonlaridir. Yani bilinenin aksine Türkiyeden herhangi bir kisi veya kurum sadece Türkiyenin taraf oldugu AB protokolünü temel alan fonlardan degil, AB capindaki genel bütün fonlardan yararlanma hakkina sahiptir.
Mustafa Beyin belirttigi durumun temel sebeplerinden biri de zaten bu ikili ayrimin Türkiyedeki kisi ve kurumlar tarafindan yanlis bilinmesi veya araci firmalar tarafindan yanlis yönlendirilmeleri. Türkiyenin dogrudan taraf oldugu fonlara basvurular TR`deki iki banka ve merkezi yönetimin ilgili kurumu araciligiyla bir sekilde ön filtrelemeden geciriliyor. Rasyonel finans kriterleri yerine bu filtrelemede cogunlukla yine Mustafa Beyin belirttigi "öznel" faktörler ve iliskiler devreye giriyor. Böylece baglantilari olan büyük isletmeler fonlara basvurabilirken, özel netzwerklerden yoksun orta ve kücük isletmeler otomatikmen eleniyor. Peki bunun sebepleri neler? Birinci neden Türkiyede hala finansman konusunun kisisel baglantilarla giderilmeye calisilmasi, ikincisi ise araci kurumlarin büyük pasta alarak kendi yüzdelerini yükseltme istekleri.
Oysa kisi ve kurumlarimiz aynen Italya, Polonya veya Fransadaki herhangi bir kisi veya kurum gibi, bütün fonlara ve projelere katilma haklarina sahiptirler. Yani Fonlar bazinda Türkiye AB`ye tamamen girmis durumda, bir türk firmasiyla bir alman firmasi arasinda fonlara basvuru ve kullanma bazinda herhangi bir fark yoktur.
Ayse Hanimin sorusuna gelince; öncelikle konseptiniz hazir mi? Bu konseptin fonlara uygun sekilde degistirilmesini onaylar misiniz? Ayrintilari bana mesaj atarak iletebilirsiniz: Öngörülen süre, yaratilacak istihdam, projenin sosyal, kültürel, siyasi vb. boyutu var mi, projeye destek verecek baska kurumlar var mi etc.?
Fonlarin verilmesinde genel olarak sektör, konu, mekan sinirlamasi olmadigini belirtmek gerekiyor. Elma üretimi icin fon alabileceginiz gibi, yerel el örgüsü corap motiflerini kadinlara ögretmek icin de fon alabilirsiniz; amatör futbol klübünüzün futbolda siddeti azaltmaya yönelik yapacagi bir proje destek alirken, internet cafelerin gencler tarafindan sorumlu sekilde kullanilmasini özendirecek bir insiyatif de basvuru hakki edinir.
AB fonlarinda önemli olan fikriniz ve bu fikrin iyi bir sekilde konsept olarak formüle edilmesidir. Iyi bir fikir, iyi bir konsepsiyonel calisma ve iyi bir bürokratik zamanlamayla uygun bir sekilde basvuru yapildiginda fonlarin alinmamasi gibi bir sonuc cok zayiftir.
Dr.Mete Kalyoncu
