05/07/2009 : 00:30:46
İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) bünyesindeki hisse senetleri pazarı, günümüzde sayısı milyonu aşan küçük yatırımcı için hem ümit hem de hüsran kaynağı durumuna gelmiştir. Ümit kaynağıdır, çünkü (lotu tutturmak gibi çok büyük bir şans hariç) başka hiçbir yatırım aracı borsadaki kazanç potansiyeline sahip değildir. Hüsran kaynağıdır, çünkü küçük yatırımcı ya yanlış zamanlama ya da yanlış hisse veya aracı seçim sonucu büyük zararlara uğramaktadır. Bunun da temelinde bilgi eksikliği yatmaktadır. ben sizin yatırımcının bilgi eksikliğini gidermeye yönelik temel bilgiler vermeye çalışacağım.
Arkadaşlar İmkb'de şuan işlem gören 350 küsür hisse seneti vardır. bu senetlerin içerisinden en iyi 100 (imkb100) seçilmiştir. bu liste her 1-2 ayda değişiyor performansı düşenlerin yerine yükselenler geliyor aynen 1.lige çıkan takımla düşen takım olayı yaşanmaktadır. aynı zamanda borsamızda en iyi 30(imkb30) senetleri vardır burada da imkb 100deki kurallar uygulanmaktır buranın en temel özelliği ise imkb30da en iyi 30 senet bulunmasıdır bu senetlerin içerisinde spekülasyon yapılması neredeyse imkansızdır çünkü çok büyük şirketler yer almaktadır benimde size önerim eğer borsada yatırım yapacaksanız imkb 30 da bulunan senetlere yatırım yapmanızdır en azından borsa hakkında bilgi ve tecrübe edinirsiniz...
HİSSE SENEDİ VE BORSA
Hisse senedi, bu senedi çıkaran şirketin sermayesinde, senedin üzerinde yazılı tutar (nominal değer) kadar ortaklık hakkına sahip olunduğunu gösteren belgedir. Borsa işlemlerinde bir adet hisse senedinin (bir payın) nominal değeri 1.000 TL. kabul edilir. Buna göre, örneğin, 5.000 TL. nominal değerli bir hisse senedi, 5 adet ortaklık payını temsil eder.
İMKB'de normal alım-satım işlemleri "lot" hesabıyla yapılır. Her lot 1.000 paydan (1.000.000 TL'Iık nominal değerli hisse senedinden) oluşur. 1.000 payın altında kalan alım-satımlar "lot altı" işlemleri olarak adlandırılır ve normal piyasa dışında işlem görür.
ARACI KURUM VE YATIRIM HESABI
İMKB'de hisse senedi alım-satım sadece yetkili aracı kurumlar tarafından yapılabilir. Doğrudan doğruya aracı kurum olarak kurulmuş firmalar olduğu gibi, her bankanın aracı kurum statüsünde çalışan menkul kıymet birimleri de mevcuttur.
Bireysel yatırımcının hisse senedi alım-satım yapabilmesi için, önce bir aracı kurumda yatırım hesabı açtırması gerekir. Bu aşamada, seçilecek aracı kurumun sağlam ve güvenilir olmasına dikkat edilmeli ve eğer banka değilse, yetki belgesi mutlaka görülmelidir. Ayrıca, açılan hesap için İMKB bünyesindeki Takas ve Saklama Merkezinden sağlanacak "müşteri adına saklama bilgileri" izlenmelidir.
Aracı kurumların büyük bir kısmı, hesap açmak için 1-5 milyar TL. arasında değişen minimum bir tutarın yatırılmasını talep ederler. Bu kadar parası olmayan küçük yatırımcı, bankadaki hesabı kapsamında bulunan veya bu hesapla bağlantılı olarak açtıracağı yatırım hesabı kanalıyla dilediği kadar lot ( hatta lot altı) alım-satım yapabilir.
ALIM-SATIM İŞLEMLERİ
Borsada alım-satım, aracı kuruma verilen "alım" ve "satım" emirleriyle gerçekleştirilir. Bu emirler "limitli" veya "serbest" fiyattan verilir. Limitli fiyattan alım emri verilmişse, alınacak hisse senedinin yap başına borsa fiyatı öngörülen limite veya altına düşmedikçe, aracı kurum alış yapamaz. Limitli fiyattan satış emrinde ise bunun tersi geçerlidir. Emirler aracı kuruma bizzat gidilerek verilebibeceği gibi, yatırım hesabı sözleşmesine hüküm eklenerek, telefon ve internet kanalıyla da veribebilir.
Hisse senedi alım ve satımlarında aracı kurum "kurtaj" adı verilen ve işlem tutarının %0.2 sinden az olmayan bir komisyon alır. Lot altı işlemlerde komisyon oranı %4-5 düzeyine kadar çıkabilmektedir.
HİSSE FİYATLARI VE İNDEKS
Tüm piyasalarda olduğu gibi, hisse senetleri piyasasında da fiyatlar arz ve tabebe göre oluşur. Arz fazlaysa, yani satıcılar ağırlıktaysa, fiyatlar düşer. Buna "ayı piyasası" adı verilir.
Alıcıların egemen olduğu talep ağırlıklı bir piyasada ise fiyatlar yükselir. Buna da "boğa piyasası" denir. Hisse senedi fiyatlarının genel seyrini belirlemek için borsa indeksi kullanılır her bir şirketin hisse senetlerinin son işlem fiyatının, o şirketin borsada işlem gören (borsaya kote edilmiş) toplam hisse senedi (pay) adedi ile ağırlıklandırılarak dikkate alındığı borsa indeksi, kapsadığı tüm şirketlere ait hisse senetlerinin ortalama fiyatının İMKB'nin faaliyete geçtiği Ocak 1986'daki ortalama fiyata göre hangi noktaya geldiğini gösterir. Örneğin, Kasım 2002'de indeksin 11.000 olması, ağırlıklı ortalama hisse senedi fiyatının TL. bazında Ocak 1986'daki düzeyinin 11.000 katına çıktığını ifade etmektedir.
Genel fiyat düzeyini belirtmek amacıyla kullanılan ana indeks, İMKB-100 indeksidir. Bu indeks, piyasa değeri (hisse fiyatı x pay adedi) en yüksek 100 şirketi kapsamaktadır. Ayrıca, piyasa değeri ilk 30 şirketi kapsayan İMKB-30 ve borsaya kayıtlı 400 dolayında şirketin hepsinin yer aldığı İMKB-TUM indeksleri mevcuttur. İMKB-30 hisseleri genelde diğer hisseleri peşinden sürüklediğinden, fiyat trendindeki dönüşler (örneğin, düşüşün bitip, yükselişin başlaması) konusunda önemli ipuçları verirler.
BİREYSEL HİSSE SENEDİ FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTORLER
Bir şirketin hisse senetlerinin borsa fiyatını etkileyen ana faktörler şu başlıklar altında toplanabilir:
a. İndeksin yönü: İndeksin yükselmekte oluşu, hisse senedi fiyatını artırıcı, düşmekte oluşu ise azaltıcı etki yaratır. Bu etkinin derecesi "beta katsayısı" ile ölçülür.
b. Sektörel beklentiler: Şirketin içinde bulunduğu sektöre yönelik beklentiler, şirketin hisse senedi fiyatları üzerinde önemli etkiye sahiptir. Örneğin 17 Ağustos depremini izleyen günlerde tüm hisseler (ve tabii indeks) tepetaklak giderken, çimento sektöründeki hisseler (özellikle Marmara bölgesindekiler) korkunç prim yapmış; enflasyon düşürme programı uygulamaya konulup, faizler düşmeye başlayınca, bankacılık sektöründe karların düşeceği beklentisiyle, banka hisseleri dibe çakılmıştır.
c. Şirketin karlılık ve sağlamlığı: Likidite sorunu olmayan, finansal yapısı sağlıklı, karlılığı yüksek ve istikrarlı büyüme gösteren bir şirketin hisse senetlerinin uzun vadede prim yapma potansiyeli, aynı sektördeki bu özelliklere sahip olmayan bir başka şirkete göre çok daha fazladır. Bir şirketin karlılık ve sağlamlılık derecesi, "finansal tablo analizi" ile belirlenir.
d. Fiyat düzeyi: Hisse senedi fiyatının mevcut düzeyi ve bu düzeye nereden geldiği, gelecekteki fiyat seyri üzerinde etkili olur. Fiyat hareketlerinin incelenmesi ve buna göre projeksiyonlar yapılması "teknik analiz" kapsamına girer.
e. Manipülasyon: Belli bir hisse senedinde manipülasyon, indeks üzerinde manipülasyondan daha kolay ve yaygın olup, hisse senedi fiyatını yukarıda sayılan etkenlerden bağımsız biçimde belirleyen son bir unsur olarak belirtilmelidir.
KÜÇÜK YATIRIMCIYA ÖĞÜTLER
- Risk alamıyorsanız, borsaya girmeyin. Yatırımınızın sürekli pozitif bir getiri sağlaması gerektiğini düşünüyorsanız, düşüşlerde paniğe kapılacaksanız, borsa size göre değildir.
-Riski dağıtın. Bütün yumurtaları aynı sepete koymayın. Yatırım için ayırdığınız paranın sadece bir kısmıyla borsaya girin kalan kısmı faiz ve döviz gibi daha garantili alanlara paylaştırın borsaya yatırdığınız parayı beklentisi yüksek birden fazla sektörün fiyatı makul düzeydeki karlı sağlam şirket hisselerine dağıtın tek bir hisseye saplanmayın spekülatif hisselerden uzak durun.
-Çok uzun süreli veya çok hızlı bir yükseliş yaşanmışsa, borsaya girmeyin. Daha önceden girmişseniz, çıkın. Alım için geri çekilmeyi bekleyin.
-Birkaç ay sonra ihtiyaç duyacağınız parayı borsaya yatırmayın. Hele hele kredi alarak borsaya kesinlikle girmeyin.
-Günlük oynamayın. Uzun vadeli yatırım yapın. Alım ve satım zamanlarını sabırla bekleyin. Beklediğiniz zaman, ummadığınız kadar çabuk gelirse, daha fazla beklemeyin.
-Söylentilere inanmayın. Çoğu manipülasyona yöneliktir.
Kaynak: Bilmiyorum, internetten buldum.
Arkadaşlar İmkb'de şuan işlem gören 350 küsür hisse seneti vardır. bu senetlerin içerisinden en iyi 100 (imkb100) seçilmiştir. bu liste her 1-2 ayda değişiyor performansı düşenlerin yerine yükselenler geliyor aynen 1.lige çıkan takımla düşen takım olayı yaşanmaktadır. aynı zamanda borsamızda en iyi 30(imkb30) senetleri vardır burada da imkb 100deki kurallar uygulanmaktır buranın en temel özelliği ise imkb30da en iyi 30 senet bulunmasıdır bu senetlerin içerisinde spekülasyon yapılması neredeyse imkansızdır çünkü çok büyük şirketler yer almaktadır benimde size önerim eğer borsada yatırım yapacaksanız imkb 30 da bulunan senetlere yatırım yapmanızdır en azından borsa hakkında bilgi ve tecrübe edinirsiniz...
HİSSE SENEDİ VE BORSA
Hisse senedi, bu senedi çıkaran şirketin sermayesinde, senedin üzerinde yazılı tutar (nominal değer) kadar ortaklık hakkına sahip olunduğunu gösteren belgedir. Borsa işlemlerinde bir adet hisse senedinin (bir payın) nominal değeri 1.000 TL. kabul edilir. Buna göre, örneğin, 5.000 TL. nominal değerli bir hisse senedi, 5 adet ortaklık payını temsil eder.
İMKB'de normal alım-satım işlemleri "lot" hesabıyla yapılır. Her lot 1.000 paydan (1.000.000 TL'Iık nominal değerli hisse senedinden) oluşur. 1.000 payın altında kalan alım-satımlar "lot altı" işlemleri olarak adlandırılır ve normal piyasa dışında işlem görür.
ARACI KURUM VE YATIRIM HESABI
İMKB'de hisse senedi alım-satım sadece yetkili aracı kurumlar tarafından yapılabilir. Doğrudan doğruya aracı kurum olarak kurulmuş firmalar olduğu gibi, her bankanın aracı kurum statüsünde çalışan menkul kıymet birimleri de mevcuttur.
Bireysel yatırımcının hisse senedi alım-satım yapabilmesi için, önce bir aracı kurumda yatırım hesabı açtırması gerekir. Bu aşamada, seçilecek aracı kurumun sağlam ve güvenilir olmasına dikkat edilmeli ve eğer banka değilse, yetki belgesi mutlaka görülmelidir. Ayrıca, açılan hesap için İMKB bünyesindeki Takas ve Saklama Merkezinden sağlanacak "müşteri adına saklama bilgileri" izlenmelidir.
Aracı kurumların büyük bir kısmı, hesap açmak için 1-5 milyar TL. arasında değişen minimum bir tutarın yatırılmasını talep ederler. Bu kadar parası olmayan küçük yatırımcı, bankadaki hesabı kapsamında bulunan veya bu hesapla bağlantılı olarak açtıracağı yatırım hesabı kanalıyla dilediği kadar lot ( hatta lot altı) alım-satım yapabilir.
ALIM-SATIM İŞLEMLERİ
Borsada alım-satım, aracı kuruma verilen "alım" ve "satım" emirleriyle gerçekleştirilir. Bu emirler "limitli" veya "serbest" fiyattan verilir. Limitli fiyattan alım emri verilmişse, alınacak hisse senedinin yap başına borsa fiyatı öngörülen limite veya altına düşmedikçe, aracı kurum alış yapamaz. Limitli fiyattan satış emrinde ise bunun tersi geçerlidir. Emirler aracı kuruma bizzat gidilerek verilebibeceği gibi, yatırım hesabı sözleşmesine hüküm eklenerek, telefon ve internet kanalıyla da veribebilir.
Hisse senedi alım ve satımlarında aracı kurum "kurtaj" adı verilen ve işlem tutarının %0.2 sinden az olmayan bir komisyon alır. Lot altı işlemlerde komisyon oranı %4-5 düzeyine kadar çıkabilmektedir.
HİSSE FİYATLARI VE İNDEKS
Tüm piyasalarda olduğu gibi, hisse senetleri piyasasında da fiyatlar arz ve tabebe göre oluşur. Arz fazlaysa, yani satıcılar ağırlıktaysa, fiyatlar düşer. Buna "ayı piyasası" adı verilir.
Alıcıların egemen olduğu talep ağırlıklı bir piyasada ise fiyatlar yükselir. Buna da "boğa piyasası" denir. Hisse senedi fiyatlarının genel seyrini belirlemek için borsa indeksi kullanılır her bir şirketin hisse senetlerinin son işlem fiyatının, o şirketin borsada işlem gören (borsaya kote edilmiş) toplam hisse senedi (pay) adedi ile ağırlıklandırılarak dikkate alındığı borsa indeksi, kapsadığı tüm şirketlere ait hisse senetlerinin ortalama fiyatının İMKB'nin faaliyete geçtiği Ocak 1986'daki ortalama fiyata göre hangi noktaya geldiğini gösterir. Örneğin, Kasım 2002'de indeksin 11.000 olması, ağırlıklı ortalama hisse senedi fiyatının TL. bazında Ocak 1986'daki düzeyinin 11.000 katına çıktığını ifade etmektedir.
Genel fiyat düzeyini belirtmek amacıyla kullanılan ana indeks, İMKB-100 indeksidir. Bu indeks, piyasa değeri (hisse fiyatı x pay adedi) en yüksek 100 şirketi kapsamaktadır. Ayrıca, piyasa değeri ilk 30 şirketi kapsayan İMKB-30 ve borsaya kayıtlı 400 dolayında şirketin hepsinin yer aldığı İMKB-TUM indeksleri mevcuttur. İMKB-30 hisseleri genelde diğer hisseleri peşinden sürüklediğinden, fiyat trendindeki dönüşler (örneğin, düşüşün bitip, yükselişin başlaması) konusunda önemli ipuçları verirler.
BİREYSEL HİSSE SENEDİ FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTORLER
Bir şirketin hisse senetlerinin borsa fiyatını etkileyen ana faktörler şu başlıklar altında toplanabilir:
a. İndeksin yönü: İndeksin yükselmekte oluşu, hisse senedi fiyatını artırıcı, düşmekte oluşu ise azaltıcı etki yaratır. Bu etkinin derecesi "beta katsayısı" ile ölçülür.
b. Sektörel beklentiler: Şirketin içinde bulunduğu sektöre yönelik beklentiler, şirketin hisse senedi fiyatları üzerinde önemli etkiye sahiptir. Örneğin 17 Ağustos depremini izleyen günlerde tüm hisseler (ve tabii indeks) tepetaklak giderken, çimento sektöründeki hisseler (özellikle Marmara bölgesindekiler) korkunç prim yapmış; enflasyon düşürme programı uygulamaya konulup, faizler düşmeye başlayınca, bankacılık sektöründe karların düşeceği beklentisiyle, banka hisseleri dibe çakılmıştır.
c. Şirketin karlılık ve sağlamlığı: Likidite sorunu olmayan, finansal yapısı sağlıklı, karlılığı yüksek ve istikrarlı büyüme gösteren bir şirketin hisse senetlerinin uzun vadede prim yapma potansiyeli, aynı sektördeki bu özelliklere sahip olmayan bir başka şirkete göre çok daha fazladır. Bir şirketin karlılık ve sağlamlılık derecesi, "finansal tablo analizi" ile belirlenir.
d. Fiyat düzeyi: Hisse senedi fiyatının mevcut düzeyi ve bu düzeye nereden geldiği, gelecekteki fiyat seyri üzerinde etkili olur. Fiyat hareketlerinin incelenmesi ve buna göre projeksiyonlar yapılması "teknik analiz" kapsamına girer.
e. Manipülasyon: Belli bir hisse senedinde manipülasyon, indeks üzerinde manipülasyondan daha kolay ve yaygın olup, hisse senedi fiyatını yukarıda sayılan etkenlerden bağımsız biçimde belirleyen son bir unsur olarak belirtilmelidir.
KÜÇÜK YATIRIMCIYA ÖĞÜTLER
- Risk alamıyorsanız, borsaya girmeyin. Yatırımınızın sürekli pozitif bir getiri sağlaması gerektiğini düşünüyorsanız, düşüşlerde paniğe kapılacaksanız, borsa size göre değildir.
-Riski dağıtın. Bütün yumurtaları aynı sepete koymayın. Yatırım için ayırdığınız paranın sadece bir kısmıyla borsaya girin kalan kısmı faiz ve döviz gibi daha garantili alanlara paylaştırın borsaya yatırdığınız parayı beklentisi yüksek birden fazla sektörün fiyatı makul düzeydeki karlı sağlam şirket hisselerine dağıtın tek bir hisseye saplanmayın spekülatif hisselerden uzak durun.
-Çok uzun süreli veya çok hızlı bir yükseliş yaşanmışsa, borsaya girmeyin. Daha önceden girmişseniz, çıkın. Alım için geri çekilmeyi bekleyin.
-Birkaç ay sonra ihtiyaç duyacağınız parayı borsaya yatırmayın. Hele hele kredi alarak borsaya kesinlikle girmeyin.
-Günlük oynamayın. Uzun vadeli yatırım yapın. Alım ve satım zamanlarını sabırla bekleyin. Beklediğiniz zaman, ummadığınız kadar çabuk gelirse, daha fazla beklemeyin.
-Söylentilere inanmayın. Çoğu manipülasyona yöneliktir.
Kaynak: Bilmiyorum, internetten buldum.