Valla açık söylemek gerekirse yazılanları okuduğumda kafam bayağı bir karıştı. Herkes başka bir şeyler hakkında konuşuyor.
Ben kendime ilk yazılan yazıyı muhatap alarak cevap veriyorum:)
1. Internette gerçekten güvenilir tüketici yorumlarına ulaşabilmek mümkün mü?
Açıkçası pek değil. Çünkü bir ürün hakkında çıkan yazıyla ilgili olarak o şirkette çalışan kişinin kendisi de yorum girebiliyor. Bunu da sahte isimler altında yapmak çok kolay. Bu durum da iyi olmayan bir ürünün iyiymiş gibi gösterilmesine olanak tanıyor.
2. Internet fiyatları daha mı şeffaf yapıyor?
Aslında internette ürün satmanın maliyeti mağazada ürün satmaya oranla daha düşük olduğu için fiyatlar da daha düşük oluyor. Fiyat karşılaştırmasını da pazarlığı da reel ortamda yapabiliriz ama internet üzerinden bu gibi uygulamaları gerçekleştirmek çok kolay. Bir ayakkabının fiyatını öğrenmek için ya da bir bilet fiyatını öğrenmek için saatlerce uğraşacağıma internette bunu 10 dakikada yapabiliyorum. Tüketicilerin artık seslerini de duyurması daha kolay ama şirketlerin de buna yanıt vermekte geç kalacağını düşünmüyorum.
Priceline.com gibi örnekler ise tüketici lehine gibiymiş gözükse de (tabii avantajlı olduğu durumlar da yadsınamaz) havayolu şirketleri de bundan büyük ölçüde yararlanmaktadır. Boş uçmak yerine en kötü ihtimal yer maliyetini çıkaracaktır.
3. E-ticaret ne olacak?
Bu konuda hala şüphelerim var.
- Internet üzerinden ticaret rahat ve güvenilir (Türkiye'de pek güven yok gerçi) olsa da kitap, cd, teknolojik ürünler, yiyecek vb. ürünler dışında internetten araba almak, ayakkabı almak, kıyafet almak gibi şeylerin oturması daha uzun zaman alacak. Bunda önemli bir etken de insanların hala dokunarak, hissederek vb. yöntemlerle alışveriş yapmayı sevmesi.
- Diğer psikolojik nedenler de satınalmayı oldukça etkiliyor. Özellikle bir çok kişinin kimi zaman stres gidermek için alışveriş yaptığını düşünürsek iki tıklamayla alışveriş yapmanın insanı rahatlatmayacağı gerçeğini buluruz.
- Internetten alışverişin en önemli kazanımlarından biri de zaman kazandırması. Özellikle insanların daha yoğun ve fazla çalıştığını düşünürsek e-ticaret bu konuda insanlara büyük avantaj sağlıyor.
Sonuçta avantaj veya dezavantaj olarak sayılabilecek tonlarla şey var. E-ticaretin yaygınlaşması için kredi kartı güvenliğinin tam olarak sağlanması ve e-ticaret şirketlerinin mükemmele yakın çalışan lojistik sistemlerinin olması gerekiyor.
Bence günümüzde e-ticaret alternatif ürünlerin satışı için kullanılacak olursa çok daha büyük fayda sağlayacaktır (en azından ben öyle yapardım). Mesela el işi ürünler, dünyanın bir köşesinde bulunan otantik eşyalar vs. vs... Ya da kişiselleştirilmiş eşyalar satmayı denerdim. Mesela takı gibi... Sen tasarımını seç, boncuk regini seç, boyunu seç vs vs...
Amaç insanların kolay kolay ulaşamayacaklarını kolay ulaşılabilir bir hale getirmek olmalı.
Mağazada sattıkları ürünleri internet üzerinden satan şirketler de kendilerine yeni pazarlar arayan şirketler. Zaten birçoğu (migros, office1store...) reel ortamda da gayet iyi bilindikleri için bu ortamda da tutunmaları çok da zor olmuyor...
"Vermediğiniz şeyi alamazsınız, kendinizi vermeniz gerekir.
Devrimi satın alamazsınız.
Devrimi yapamazsınız.
Devrim olabilirsiniz ancak..."